Awaria kabla pod Bałtykiem. Połączenie Polska–Szwecja zostało wyłączone

Polski operator: kabel wyłączony, ale system stabilny

W środę wieczorem podmorski kabel energetyczny między Polską a Szwecją przestał działać z powodu nagłej usterki – poinformowały Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE). To połączenie, oparte na technologii HVDC (prąd stały wysokiego napięcia), ma przepustowość do 600 MW i umożliwia wymianę energii między systemami obu krajów. Według operatora – choć kabel jest obecnie wyłączony – krajowy system elektroenergetyczny funkcjonuje bez zakłóceń i spełnia wszystkie kryteria bezpieczeństwa dostaw. Na ten moment nic nie wskazuje, by awaria była wynikiem celowego działania, a prace naprawcze są przygotowywane. Dane o pracy infrastruktury publikowane są na platformach branżowych, a operator zapewnia, że monitoruje sytuację w czasie rzeczywistym.

To jednak nie pierwszy raz, kiedy podmorskie połączenia energetyczne stają się przedmiotem uwagi. W przeszłości podobne usterki wywoływały poważne dyskusje o bezpieczeństwie i odporności krytycznej infrastruktury, zwłaszcza w kontekście napięć geopolitycznych na Morzu Bałtyckim.

Strategiczne znaczenie kabla i kontekst regionalny

Połączenie Polska–Szwecja, znane jako SwePol Link, od lat stanowi jeden z kluczowych elementów regionalnej sieci elektroenergetycznej. Kabel o długości setek kilometrów pozwala nie tylko na import energii, gdy którejś ze stron brakuje, ale też na eksport nadwyżek i stabilizację systemów w okresach wysokiego zapotrzebowania. Dzięki niemu oba kraje mogą korzystać z tańszej energii z drugiego kraju i lepiej radzić sobie z sezonowymi wahaniami popytu.

Znaczenie podobnych podmorskich kabli uwidoczniło się również na arenie bezpieczeństwa. Wiosną 2025 r. Polska interweniowała militarnie, gdy rosyjski statek z tzw. „floty cieni” wykonywał podejrzane manewry w pobliżu kabla energetycznego w Bałtyku. Premier Donald Tusk poinformował, że okręt polskiej marynarki został skierowany na miejsce, a statek „floty cieni” odpłynął po interwencji, co podkreśliło podatność tych instalacji na działania zewnętrzne i znaczenie ich ochrony.

To wrażliwość infrastruktury sprawiła, że w ostatnich miesiącach polskie władze zdecydowały się utworzyć specjalną strefę bezpieczeństwa wzdłuż trasy kabla, ograniczając dostęp dla statków, nurków i innych potencjalnych zagrożeń. To część szerszych działań mających chronić podmorskie linie przesyłowe przed aktami sabotażu czy przypadkowymi uszkodzeniami.

Konsekwencje i większy obraz zagrożeń

Choć PSE uspokaja, że system działa stabilnie, każda poważniejsza i długotrwała awaria takiego kabla może mieć konsekwencje ekonomiczne i polityczne. W regionie Morza Bałtyckiego infrastruktura energetyczna jest coraz częściej traktowana jako potencjalny cel działań hybrydowych. Incydenty z udziałem „floty cieni”, uszkodzenia kabli telekomunikacyjnych i obawy przed sabotażem sprawiły, że państwa bałtyckie i Polska wzmacniają współpracę w zakresie ochrony kluczowych połączeń.

Dla gospodarstw domowych i firm krótkotrwała przerwa w działaniu kabla zwykle nie oznacza bezpośrednich problemów z prądem. Jednak w dłuższej perspektywie brak możliwości wymiany energii między krajami może oznaczać wyższe ceny i mniejszą elastyczność w reagowaniu na skoki zapotrzebowania. To z kolei podnosi kwestię inwestycji w krajowe źródła energii oraz odporność infrastruktury na różnego rodzaju zagrożenia.

W perspektywie strategicznej Polska i jej partnerzy w regionie stoją przed wyzwaniem nie tylko technicznym, ale i politycznym: jak chronić podmorskie połączenia przed przyszłymi zakłóceniami, nie eskalując jednocześnie napięć w regionie? To pytanie pozostaje otwarte, podczas gdy kabel między Polską a Szwecją znów jest w centrum uwagi ekspertów i decydentów.