Czarnek prześwietlany przez prokuraturę. W tle poważne oskarżenia

PiS wybrał Przemysława Czarnka jako kandydata na premiera

W sobotę 7 marca 2026 roku lider Prawa i Sprawiedliwości (PiS) Jarosław Kaczyński oficjalnie przedstawił Przemysława Czarnka jako kandydata partii na stanowisko premiera w razie zwycięstwa PiS w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych. To decyzja, która wstrząsnęła polityczną sceną, bo Czarnek – mimo swojej silnej pozycji wśród konserwatywnego elektoratu – jest postacią mocno kontrowersyjną.

Wybór Czarnka ma być strategicznym ruchem PiS – partia chce w ten sposób rozpocząć prekampanię dużo wcześniej niż konkurencja, z nadzieją na zbudowanie własnej narracji i odzyskanie poparcia. Jak podkreślają komentatorzy, to także sygnał, że PiS decyduje się postawić na bardziej konserwatywny i zdecydowany kurs programowy, licząc na mobilizację twardszego elektoratu.

Komentarze polityków opozycyjnych były natychmiastowe. Katarzyna Lubnauer z Koalicji Obywatelskiej krytykowała wybór, nazywając go sygnałem m.in. “polexitu” i potencjalnego sojuszu z grupami skrajnej prawicy, co – jej zdaniem – stanowiłoby zagrożenie dla obecnych zobowiązań Polski wobec UE.

Na razie jednak decyzja jest faktem i stanowi punkt wyjścia do intensywnej debaty politycznej. Dla PiS to jednocześnie ryzyko i szansa – a zarazem ogromne obciążenie w sytuacji, gdy główny kandydat zostaje objęty śledztwem prokuratorskim.

Prokuratura prześwietla decyzje Czarnka

Aktualne śledztwo prokuratorskie dotyczy programu dotacyjnego znanego jako „Willa Plus”, który był realizowany przez Ministerstwo Edukacji i Nauki w czasie, gdy resortem kierował właśnie Przemysław Czarnek. Według informacji Radio ZET, śledczy analizują, czy działania przyznawania dotacji oraz sposób ich rozdzielania mogły naruszać prawo lub stanowić przekroczenie uprawnień.

Zawiadomienie do prokuratury w tej sprawie złożyły posłanki Platformy Obywatelskiej – Katarzyna Lubnauer i Krystyna Szumilas – na podstawie ustaleń medialnych dotyczących nieprawidłowości w programie dotacyjnym ujawnionych już wcześniej przez TVN24.

Postępowanie prowadzi Prokuratura Okręgowa w Radomiu, a śledczy badają wątki dotyczące przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez osoby odpowiedzialne za przyznawanie grantów, w tym urzędników i menadżerów organizacji pozarządowych, które dostały środki. Dotyczy to łącznie ok. 40 milionów złotych rozdysponowanych w ramach programu.

W toku postępowania prokuratura już postawiła zarzuty dwóm osobom – członkom zarządu jednej z organizacji, która nabyła nieruchomość w Jadwisinie za dotacje i próbowała ją później sprzedać z zyskiem. Grozi im do 10 lat więzienia, a śledczy zabezpieczyli majątek tej organizacji.

Co istotne, oficjalnie żaden urzędnik, w tym sam Czarnek, nie usłyszał jeszcze zarzutów. Jednak prokuratura nie wyklucza takiego kroku, bowiem w toku śledztwa badane są również działania osób kierujących resortem. Prokurator Aneta Góźdź potwierdziła, że sprawa jest szeroko analizowana i materiał dowodowy jest gromadzony.

Przeczytaj także: Kto odpadł z "Tańca z Gwiazdami"? Oficjalne wyniki

Co grozi Przemysławowi Czarnkowi? Możliwe konsekwencje śledztwa

Choć na dzień dzisiejszy Przemysław Czarnek nie usłyszał formalnych zarzutów, jego rola w programie “Willa Plus” jest jednym z kluczowych obszarów analizowanych przez prokuraturę. Śledczy badają m.in., czy decyzje dotyczące przyznania funduszy – które mogły być podejmowane przy jego wiedzy – były zgodne z prawem i procedurami.

Głównym ryzykiem dla polityka jest możliwość postawienia mu przyszłych zarzutów związanych z przekroczeniem uprawnień lub niedopełnieniem obowiązków, jeśli materiały zgromadzone przez prokuraturę pozwolą wykazać jego bezpośredni udział w podejmowaniu decyzji skutkujących nielegalnym rozdysponowaniem środków publicznych.

Postępowanie dotyczy całości programu. Badane są wątki dotyczące osób, które decydowały o rozdysponowaniu pieniędzy, ocenach projektów, podpisywały umowy. Będziemy sprawdzać i weryfikować, czy mogło dojść do naruszenia prawa ze strony urzędników ministerstwa, w tym jego kierownictwa - mówiła prokurator Góźdź.

W przypadku ewentualnych zarzutów istnieje ryzyko odpowiedzialności karnej, która może obejmować wieloletnie pozbawienie wolności – w zależności od kwalifikacji tych czynów przez sąd. Jednak dotychczasowe postawione zarzuty dotyczą tylko przedstawicieli organizacji, a nie samego ministra.

Równie ważna jest jednak strona polityczna konsekwencji. Opozycja już wykorzystuje śledztwo, podkreślając, że program “Willa Plus” był nieefektywny i nierzetelny oraz że część beneficjentów zwróciła dotacje dopiero po naciskach. Według Katarzyny Lubnauer, działania były co najmniej niegospodarne, a cele edukacyjne programu nie zostały jasno określone ani zrealizowane.

Dla PiS taka sytuacja oznacza poważne ryzyko wizerunkowe i polityczne – zwłaszcza gdy kandydat na premiera znajduje się pod tak dużą presją prokuratorską przed wyborami, które mają odbyć się w 2027 roku.