Najgroźniejsze objawy nadciśnienia. Gdy się pojawią, wzywaj karetkę
Nadciśnienie to choroba, która przez lata potrafi nie dawać żadnego znaku ostrzegawczego. Kiedy jednak organizm w końcu „krzyczy o pomoc”, każda minuta ma znaczenie. Jakie symptomy oznaczają, że zamiast czekać na wizytę u lekarza, trzeba od razu dzwonić pod 112?
- Silny ból w klatce piersiowej lub duszność mogą zapowiadać zawał albo obrzęk płuc
- Nagłe zaburzenia widzenia, mowy czy paraliż to sygnał możliwego udaru mózgu
- Skok ciśnienia ≥ 180/110 mmHg wymaga wykluczenia „kryzysu nadciśnieniowego”
Nadciśnienie to częsty, ale poważny problem
Nadciśnienie tętnicze dotyczy blisko jednej trzeciej dorosłych Polaków, a wśród seniorów – aż 63 proc. Choć zwykle rozwija się po cichu, jest głównym sprawcą udarów i zawałów. Problem rośnie, bo szybkie tempo życia, stres i dieta bogata w sól powodują, że wysokie wartości ciśnienia pojawiają się już u dwudziesto- i trzydziestolatków. Większość chorych dowiaduje się o chorobie przypadkiem – np. podczas badań okresowych – albo dopiero wtedy, gdy dochodzi do powikłań.
Masz nadciśnienie? Przy tych objawach dzwoń na 112
Poniższe objawy, zwłaszcza gdy towarzyszy im ciśnienie skurczowe ≥ 180 mmHg lub rozkurczowe ≥ 110 mmHg, Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne traktuje jako potencjalny stan zagrożenia życia („hypertensive emergency”).
Objawy alarmowe przy nadciśnieniu:
- ból w klatce piersiowej – może oznaczać zawał lub rozwarstwienie aorty,
- duszność i uczucie „łapania powietrza” – sygnał, że serce nie nadąża pompować krwi lub rozwija się obrzęk płuc,
- pulsujący, nagły ból głowy połączony z zawrotami, nudnościami czy drętwieniem twarzy,
- zaburzenia widzenia lub mowy – od „mroczków” po nagłą ślepotę i bełkotliwą mowę, co może oznaczać udar niedokrwienny lub krwotoczny,
- omdlenie, splątanie, drgawki – objawy encefalopatii nadciśnieniowej, czyli obrzęku mózgu spowodowanego ekstremalnie wysokim ciśnieniem.
Według najnowszych wytycznych ESC/ESH 2024, przy wartościach ≥ 180/110 mmHg należy natychmiast wykluczyć uszkodzenie narządowe i – jeśli występuje którykolwiek z powyższych symptomów – rozpocząć pilne obniżanie ciśnienia w warunkach szpitalnych.
Co robić, jeśli pojawią się takie objawy?
- Dzwoń po karetkę (112), gdy pojawi się którykolwiek z opisanych objawów – nie prowadź samochodu, nie czekaj „aż przejdzie”.
- Usiądź i unieruchom się, staraj się oddychać powoli; wysiłek zwiększa zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen.
- Zmierz ciśnienie, jeśli masz aparat pod ręką – wynik przekaż dyspozytorowi i ratownikom.
- Po ustąpieniu zagrożenia regularnie mierz ciśnienie w domu (minimum raz w tygodniu) i zapisuj wyniki.
- Konsultuj się z lekarzem rodzinnym, jeżeli powtarzające się pomiary przekraczają 140/90 mmHg lub masz choroby towarzyszące (cukrzyca, przewlekła choroba nerek).
- Profilaktyka na co dzień – ogranicz sól do 5 g/dobę, utrzymuj prawidłową masę ciała, ruszaj się co najmniej 150 min/tygodniowo i rzuć palenie.
Ważne!
Jeśli nie jesteś pewien, czy objaw jest „wystarczająco poważny”, zachowaj zasadę ostrożności – lepiej zadzwonić i usłyszeć, że to fałszywy alarm, niż zignorować początek zawału czy udaru.
Czytaj także: Są w czołówce czarnej listy przy nadciśnieniu. Polacy kupują je hurtowo
