Nowa waloryzacja emerytur 2026. Tysiące seniorów może stracić dodatki!

Podwyżka, która nie dla wszystkich będzie korzystna

Waloryzacja emerytur w 2026 roku przyniesie wzrost świadczeń o 5,3 procent, co w teorii oznacza poprawę sytuacji finansowej seniorów. W praktyce jednak część osób może znaleźć się w trudniejszym położeniu niż dotychczas. Mechanizm podwyżki sprawi, że niektórzy emeryci przekroczą obowiązujące limity dochodowe uprawniające do dodatkowych świadczeń. 

Największe emocje budzi próg 2900 zł brutto, który decyduje o pełnej wypłacie czternastej emerytury. Od lat pozostaje on na niezmienionym poziomie, mimo że podstawowe świadczenia rosną. W efekcie nawet niewielka podwyżka może sprawić, że senior straci część dodatku lub całkowicie wypadnie z grona uprawnionych. Działa tu zasada „złotówka za złotówkę”, co oznacza, że przekroczenie limitu skutkuje proporcjonalnym zmniejszeniem świadczenia. Podobny problem dotyczy kryterium 2500 zł brutto, które ma znaczenie przy niektórych świadczeniach socjalnych. 

W rezultacie część seniorów może mieć poczucie, że waloryzacja, choć formalnie korzystna, realnie odbiera im część wsparcia. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie planuje podniesienia progów dochodowych, co wywołuje krytykę organizacji senioralnych i ekspertów wskazujących na narastający rozdźwięk między rosnącymi świadczeniami a zamrożonymi limitami.

Trzynasta i czternasta emerytura - kto zyska, kto straci?

W 2026 roku ponownie zostaną wypłacone trzynasta i czternasta emerytura. „Trzynastka” przysługuje wszystkim uprawnionym bez względu na wysokość podstawowego świadczenia, a jej kwota odpowiada minimalnej emeryturze - od 1 marca będzie to 1978,49 zł brutto, pomniejszone o podatek i składkę zdrowotną. 

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przypadku „czternastki”, która uzależniona jest od wysokości podstawowej emerytury. Jeśli senior przekroczy próg 2900 zł brutto, świadczenie zostaje pomniejszone według wspomnianej zasady „złotówka za złotówkę”. Problem polega na tym, że próg ten nie rośnie wraz z waloryzacją, przez co z roku na rok coraz więcej osób traci prawo do pełnej wypłaty. 

W 2025 roku świadczenie to utraciło około 300 tysięcy seniorów, a w 2026 roku liczba ta prawdopodobnie wzrośnie. Dodatkowo w czasie przesunięto wprowadzenie tzw. bonu senioralnego, który ma objąć wyłącznie osoby po 80. roku życia i wystartować dopiero pod koniec 2028 roku. Dla wielu emerytów oznacza to, że system dodatków staje się coraz bardziej restrykcyjny, a realne korzyści z waloryzacji mogą być niższe, niż wskazują same procenty.

 

Nowe stawki od 1 marca. Ile wyniosą emerytury netto?

Waloryzacja na poziomie 5,3 procent przełoży się na konkretne kwoty widoczne na kontach seniorów od marca. Osoby pobierające minimalne świadczenie otrzymają podwyżkę proporcjonalną do nowej stawki minimalnej, a wyższe emerytury wzrosną o kilka lub kilkanaście procent w ujęciu rocznym. Jednak ostateczna kwota „na rękę” zależy od podatku oraz składki zdrowotnej, które pomniejszają brutto. 

W praktyce senior z emeryturą w okolicach 3000 zł brutto może otrzymać kilkaset złotych więcej w skali roku, ale jednocześnie stracić część czternastej emerytury, jeśli przekroczy próg dochodowy. To właśnie ten mechanizm budzi największe kontrowersje i poczucie niesprawiedliwości wśród części emerytów. Eksperci wskazują, że bez dostosowania limitów dochodowych do rosnących świadczeń problem będzie się pogłębiał w kolejnych latach. Waloryzacja 2026 pokazuje więc, że system emerytalny wymaga nie tylko podwyżek procentowych, lecz także spójnych zmian w zasadach przyznawania dodatków, aby podwyżki nie prowadziły paradoksalnie do utraty części wsparcia.