Pilny alert RCB dla tych województw. Sytuacja wymknęła się spod kontroli

RCB ostrzega przed smogiem

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa w środę rano rozesłało pilne alerty SMS do mieszkańców czterech obszarów w Polsce. Treść wiadomości była jednoznaczna:

Uwaga! Dziś (07.01) prognozowana jest zła jakość powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM10 (smog). Unikaj aktywności na zewnątrz.

Ten komunikat dotarł do osób znajdujących się na terenie określonych miejscowości i powiatów w czterech województwach:

• Łomża – woj. podlaskie
• Powiat otwocki – woj. mazowieckie
• Powiat kłodzki – woj. dolnośląskie
• Powiat łaski – woj. łódzkie 

Alert RCB to system ostrzegania kierowany do użytkowników telefonów komórkowych, którzy znajdują się na terenie zagrożenia – w tym przypadku bardzo złej jakości powietrza. SMS-y rozsyłane są automatycznie, bez konieczności rejestrowania się, a ich celem jest powiadomienie o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia. 

To nie pierwszy raz, gdy RCB używa systemu SMS-owego do powiadamiania o smogu, ale skala alertów w kilku województwach naraz pokazuje, że warunki atmosferyczne i emisje zanieczyszczeń doprowadziły do ostrego pogorszenia się jakości powietrza. 

Fatalna jakość powietrza w tych regionach

Aktualne dane i prognozy wskazują, że stężenie pyłu zawieszonego PM10 osiągnęło w powietrzu wartości, które są uznawane za znacznie przekraczające normy bezpieczeństwa. Ten typ pyłu jest jednym z głównych składników smogu i bezpośrednio wpływa na zdrowie ludzi. Co to oznacza w praktyce?

Pył PM10 składa się z drobnych cząstek, które mogą przenikać głęboko do dróg oddechowych. Przy wysokich stężeniach:

• pojawia się kaszel, podrażnienie oczu i dróg oddechowych,
• zaostrzeniu ulegają objawy u osób z astmą i przewlekłymi chorobami płuc,
• może zwiększać się ryzyko schorzeń układu krążenia. 

Taki stan powietrza najczęściej wynika z połączenia emisyjnych źródeł zanieczyszczeń (np. spalanie paliw stałych) i niesprzyjających warunków atmosferycznych, które zatrzymują zanieczyszczenia przy ziemi. Dlatego RCB i służby zgodnie ostrzegają przed bezpośrednimi skutkami smogu i zalecają, by w dniach o ekstremalnie złej jakości powietrza ograniczyć przebywanie na zewnątrz do minimum. 

Kiedy sytuacja ulegnie zmianie?

Choć obecne warunki są poważne, eksperci wskazują, że pogoda i jakość powietrza mogą szybko ulec poprawie – ale nie natychmiast. W normalnych okolicznościach zmiana warunków atmosferycznych (np. silniejszy wiatr, opady deszczu) sprzyja rozpraszaniu zanieczyszczeń. Jednak w obecnym sezonie zimowym:

• długotrwałe bezwietrzne warunki sprzyjają kumulacji smogu,
• lokalne emisje z palenisk domowych dodatkowo pogłębiają problem,
• brak znaczących frontów pogodowych może utrzymywać fatalną jakość powietrza przez kolejne dni. 

Według oficjalnych komunikatów RCB i Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), alerty będą wysyłane tak długo, jak prognozowane jest przekroczenie bezpiecznych poziomów pyłu PM10. Oznacza to, że trafność alertów zależy od aktualnych obserwacji i modeli prognoz jakości powietrza. 

Dlatego służby apelują, aby:

• regularnie monitorować lokalne wskaźniki jakości powietrza,
• ograniczyć aktywność na zewnątrz, zwłaszcza u dzieci, osób starszych i osób z chorobami układu oddechowego,
• wietrzyć mieszkania tylko w godzinach, gdy stężenia spadają.