Rewolucja w dowodach osobistych! Nowe przepisy od tego roku

Obowiązek wymiany dowodu osobistego. Kto musi pamiętać?

Zmiany w dowodach osobistych wejdą w życie 1 lipca 2026 roku i dotyczą przede wszystkim osób, których dokumenty wydane w 2016 roku kończą 10-letni okres ważności. W praktyce oznacza to, że ponad 3 miliony Polaków będzie musiało pilnować terminu wymiany, aby uniknąć problemów z załatwianiem codziennych spraw. 

Dowód osobisty to dziś dokument niezbędny w wielu sytuacjach - od wizyty w urzędzie, przez odbiór przesyłki poleconej, aż po weryfikację tożsamości w banku. Brak ważnego dokumentu może prowadzić nie tylko do dyskomfortu, ale i poważnych konsekwencji prawnych - w skrajnych przypadkach grozi kara nawet do 5 tysięcy złotych. 

Wniosek o wymianę można złożyć w urzędzie gminy lub online, jednak eksperci zalecają, by zrobić to minimum 30 dni przed końcem ważności dokumentu, by uniknąć przerwy w posiadaniu ważnego dowodu. Dzięki temu można spokojnie przygotować się do odbioru nowego dokumentu i nie martwić się o codzienne obowiązki, które bez dowodu stają się utrudnione lub wręcz niemożliwe.

Nowe zasady informowania o unieważnieniu dokumentu

Najważniejszą zmianą wprowadzoną w projekcie ustawy jest obowiązek powiadamiania właściciela dowodu o jego unieważnieniu, jeśli powodem jest zmiana danych zawartych w dokumencie. 

Jak wskazuje MSWiA, celem jest ochrona obywatela przed konsekwencjami posługiwania się dokumentem unieważnionym. Urząd gminy będzie zobowiązany do wysyłki powiadomienia najpierw na adres do doręczeń elektronicznych, a jeśli go brak - na adres zameldowania w rejestrze PESEL. 

Wyjątkiem będą zmiany nazwiska po ślubie, które nie wymagają powiadomienia. Przewidziano też uproszczenia dla rodziców - zgłoszenie utraty lub uszkodzenia dowodu dziecka będzie możliwe przez specjalną usługę online. Wprowadzenie nowych procedur ma znacząco zwiększyć bezpieczeństwo i zmniejszyć ryzyko nieświadomego używania nieważnego dokumentu, co do tej pory było problematyczne w praktyce.

Szersze uprawnienia urzędników i nowoczesne procedury

Projekt zakłada również wzmocnienie kompetencji urzędników. Będą oni mieli dostęp do rejestru PESEL, rejestru stanu cywilnego oraz Rejestru Dokumentów Paszportowych, co pozwoli na szybsze i bardziej precyzyjne weryfikowanie tożsamości. To kluczowa zmiana, która ma usprawnić proces wymiany dowodów i ograniczyć ryzyko nadużyć. 

Według MSWiA nowe przepisy wchodzą w życie 1 lipca 2026 roku i będą obowiązywać w całym kraju, co oznacza, że zarówno osoby prywatne, jak i urzędy muszą przygotować się na zmiany w procedurach. Eksperci zalecają wcześniejsze sprawdzenie daty ważności dokumentu i rejestrację danych kontaktowych w systemie elektronicznym, aby powiadomienie o unieważnieniu dotarło bez opóźnień. Dzięki tym zmianom korzystanie z dowodu osobistego będzie bezpieczniejsze i bardziej kontrolowane, a ryzyko niespodziewanych problemów przy codziennych sprawach zostanie zminimalizowane.