Cyberatak na Polskę. Są nowe ustalenia. „Pół miliona ludzi bez ciepła”

Atak w środku zimy. Co dokładnie wydarzyło się w Polsce?

Pod koniec grudnia doszło do serii cyberataków wymierzonych w polską infrastrukturę energetyczną. Informację tę w połowie stycznia potwierdził premier Donald Tusk, nie ukrywając powagi sytuacji. Jak podkreślił, celem hakerów nie była cała sieć energetyczna, lecz konkretne elementy systemu odpowiadającego za zarządzanie energią pochodzącą z odnawialnych źródeł energii (OZE).

— Obroniliśmy się przed próbami destabilizacji i ani przez chwilę nie była zagrożona infrastruktura krytyczna. Nie groził nam blackout — zapewniał szef rządu. Jednocześnie dodał, że ataki były precyzyjne i dotyczyły m.in. dwóch elektrociepłowni.

Skala zagrożenia była jednak znacznie większa, niż mogłoby się wydawać. Premier wprost ostrzegł, że gdyby atak zakończył się sukcesem, nawet pół miliona ludzi mogłoby zostać pozbawionych ciepła w środku zimy. To scenariusz, który w realiach niskich temperatur mógłby doprowadzić do prawdziwego kryzysu humanitarnego.

Sandworm na tropie. Dlaczego śledczy wskazują na Rosję?

Od samego początku pojawiały się podejrzenia, że za cyberatakiem stoją rosyjskie grupy hakerskie. Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski mówił wprost na antenie RMF FM, że ślady prowadzą na Wschód. Teraz te słowa znajdują potwierdzenie w analizach międzynarodowych ekspertów.

Analitycy firmy ESET, specjalizującej się w cyberbezpieczeństwie, wskazują na grupę Sandworm — jedną z najbardziej niebezpiecznych formacji hakerskich na świecie. Jest ona powszechnie łączona z rosyjskim wywiadem wojskowym i od lat odpowiada za cyberataki wymierzone w infrastrukturę krytyczną państw uznawanych przez Moskwę za wrogie.

Kluczowe okazały się szczegóły techniczne. Eksperci przeanalizowali złośliwe oprogramowanie użyte podczas ataku i zauważyli, że jego konstrukcja oraz sposób działania są zgodne z wcześniejszymi operacjami Sandworm. Hakerzy mieli użyć tzw. wipera — narzędzia, którego celem jest trwałe niszczenie danych i paraliż systemów komputerowych.

„To mogła być katastrofa”. Jakie były realne konsekwencje ataku?

Choć nie ma pewności, czy hakerom udało się skutecznie przełamać zabezpieczenia, intencje sprawców nie pozostawiają wątpliwości. — Na tym etapie nie wiadomo, czy doszło do udanego ataku, ale konstrukcja złośliwego oprogramowania wyraźnie wskazuje na destrukcyjne zamiary — podkreślają analitycy ESET.

Nie bez znaczenia jest również data cyberuderzenia. Atak przeprowadzono w samym środku zimy, dokładnie w dziesiątą rocznicę głośnego ataku Sandworm na ukraińską sieć energetyczną. To właśnie wtedy po raz pierwszy w historii przerwa w dostawie prądu została spowodowana wyłącznie przez złośliwe oprogramowanie.

Eksperci nie mają wątpliwości, że był to świadomy sygnał. Demonstracja możliwości, próba zastraszenia i test odporności państwa — wszystko to wpisuje się w znaną strategię cyberwojny prowadzonej przez Rosję.

Polskie służby zapewniają, że systemy bezpieczeństwa zadziałały, a kraj jest lepiej przygotowany na podobne zagrożenia niż kiedykolwiek wcześniej. Jedno jest jednak pewne: cyberataki stały się realnym elementem współczesnych konfliktów, a grudniowe wydarzenia pokazują, jak cienka bywa granica między stabilnością a kryzysem.