Ten puls jest śmiertelnie niebezpieczny. Jeśli masz taki pomiar, wzywaj karetkę
Serce dorosłego człowieka bije w ciągu doby około 100 tysięcy razy, jednak wystarczy krótki czas nieprawidłowego rytmu, by doszło do poważnych powikłań. Europejskie wytyczne kardiologiczne jasno wskazują: znaczne odchylenia tętna spoczynkowego to nie jest powód do domowych metod relaksu, ale potencjalne zagrożenie niedotlenieniem mózgu, udarem niedokrwiennym lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Jeśli twój ciśnieniomierz lub smartwatch wskazuje skrajne wartości, szybka reakcja medyczna i diagnostyka znacząco zwiększają szanse na skuteczną pomoc.
- Przy jakich konkretnie wartościach tętna powinieneś natychmiast wybrać numer 112?
- Te objawy towarzyszące skokom pulsu stanowią czerwoną flagę dla ratowników medycznych
- Nie tylko przyspieszone bicie serca, ale również bardzo niski puls może być niebezpieczny dla zdrowia
Zbyt wysokie tętno. Kiedy wynik to stan nagły?
Prawidłowy puls spoczynkowy dorosłego człowieka wynosi od 60 do 100 uderzeń na minutę. Kiedy wartość ta rośnie po intensywnym treningu czy w silnym stresie – to naturalna reakcja fizjologiczna. Jednak gdy znajdujesz się w spoczynku, a twoje urządzenie pomiarowe wskazuje powyżej 120-130 uderzeń na minutę, organizm wysyła sygnał ostrzegawczy.
Przy tętnie spoczynkowym zbliżającym się do 150 uderzeń na minutę (częstoskurcz), komory serca nie nadążają napełniać się krwią. W efekcie do mózgu i narządów wewnętrznych trafia zbyt mało tlenu. Bezwzględnie wzywaj karetkę, jeśli szybkiemu pulsowi towarzyszą:
- tępy, gniotący ból w klatce piersiowej (szczególnie taki, który promieniuje do żuchwy, pleców lub lewej ręki),
- nagle występujące duszności i brak tchu,
- mroczki przed oczami i uczucie zbliżającego się omdlenia,
- zimny pot na czole i karku.
Nie tylko prędkość. Zwróć uwagę na niemiarowy rytm serca
Sama wartość tętna to zaledwie jeden z parametrów klinicznych. Równie istotny dla diagnostyki jest niemiarowy rytm serca. Jeśli czujesz, że twoje serce bije nieregularnie, może to być napad migotania przedsionków. W tym stanie patologicznym krew zawirowuje w jamach serca, zamiast płynnie z nich wypływać, co istotnie zwiększa ryzyko powstania skrzepu. Jeśli taki materiał zatorowy powędruje z nurtem krwi, może doprowadzić do udaru niedokrwiennego mózgu. Nawet jeśli twój puls wynosi około 110 uderzeń na minutę, ale jest całkowicie nieregularny i odczuwasz nagłe osłabienie – potrzebujesz pilnej diagnostyki EKG w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym (SOR).
Zbyt wolne uderzenia: bradykardia i jej konsekwencje
Większość pacjentów obawia się kołatania serca, często pomijając fakt, że znaczny spadek pulsu bywa równie ryzykowny. Jeśli nie jesteś wyczynowym sportowcem (u których fizjologicznie tętno bywa niższe), a twój puls spoczynkowy w ciągu dnia spada poniżej 40 uderzeń na minutę, układ nerwowy może otrzymywać zbyt mało tlenu (stan ten definiuje się jako bradykardię).
Ważna kardiologiczna zasada postępownia: jeśli mierzysz tętno i widzisz wynik poniżej 40 ud./min, a jednocześnie czujesz silne zawroty głowy, splątanie, mroczki przed oczami lub skrajne osłabienie, nie próbuj "rozchodzić" tego stanu ani ratować się kofeiną. Natychmiast usiądź lub połóż się z uniesionymi nogami i poproś o wezwanie Zespołu Ratownictwa Medycznego. Może to wskazywać na blok przedsionkowo-komorowy, który wymaga podjęcia natychmiastowych działań medycznych.
Bibliografia:
- Brugada, J., Katritsis, D. G., Arbelo, E. (2019). 2019 ESC Guidelines for the management of patients with supraventricular tachycardia. „European Heart Journal”, 41(5), 655-720. Link do badania
- Glikson, M., Nielsen, J. C., Kronborg, M. B. (2021). 2021 ESC Guidelines on cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy. „European Heart Journal”, 42(35), 3427-3520. Link do badania
- Hindricks, G., Potpara, T., Dagres, N. (2020). 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). „European Heart Journal”, 42(5), 373-498. Link do badania
