Wir polarny nadciąga nad Europę. Meteorolodzy ostrzegają przed ekstremalną zimą

Dlaczego zima może uderzyć z pełną siłą

Eksperci od pogody zwracają uwagę na procesy zachodzące wysoko w atmosferze, które mają kluczowe znaczenie dla pogody na powierzchni Ziemi. Jednym z nich jest osłabienie stabilności wiru polarnego – ogromnego obszaru niskiego ciśnienia, który zimą gromadzi mroźne powietrze nad Arktyką. Gdy ten mechanizm działa prawidłowo, zimno pozostaje głównie na północy. Problem pojawia się wtedy, gdy układ zaczyna się destabilizować.

Istotną rolę odgrywa również układ baryczny nad północnym Atlantykiem i Grenlandią. Silny wyż w tym rejonie może skutecznie zablokować naturalny zachodni przepływ powietrza, który zwykle przynosi do Europy łagodniejsze masy znad oceanu. W takiej sytuacji otwiera się „korytarz” dla powietrza arktycznego, które zaczyna spływać daleko na południe kontynentu.

Dodatkowym czynnikiem, na który wskazują modele meteorologiczne, jest możliwe nagłe ocieplenie stratosferyczne. Choć brzmi paradoksalnie, takie zjawisko często prowadzi do jeszcze silniejszych fal mrozu na niższych szerokościach geograficznych. Osłabiony wir polarny łatwiej „rozrywa się”, wysyłając kolejne porcje lodowatego powietrza nad Europę.

Które regiony Europy znajdą się w strefie największego zagrożenia

Analizy modeli pogodowych wskazują, że skutki tych procesów mogą objąć znaczną część kontynentu. Anomalie temperatury, czyli wartości znacznie odbiegające od normy wieloletniej, prognozowane są dla dużych obszarów Europy Środkowej, Wschodniej oraz Południowej. W wielu miejscach temperatura w ciągu dnia może być wyraźnie niższa niż zwykle o tej porze roku.

Najtrudniejsze warunki mogą panować w rejonie Bałkanów, Europy Środkowej oraz wschodnich krańców kontynentu. To właśnie tam ma dojść do zderzenia bardzo zimnego powietrza z północy z wilgotniejszymi masami napływającymi znad Morza Śródziemnego. Taka konfiguracja sprzyja powstawaniu aktywnych niżów atmosferycznych, które mogą przynosić intensywne opady śniegu, silny wiatr i zamiecie.

Skutkiem mogą być poważne utrudnienia w transporcie drogowym i kolejowym, lokalne przerwy w dostawach prądu oraz chaos komunikacyjny. Niewykluczone, że również część Europy Zachodniej zostanie w kolejnych dniach dotknięta przez burze śnieżne i gwałtowne spadki temperatury.

Co prognozy długoterminowe mówią o Polsce

Polska, według aktualnych prognoz, może znaleźć się w samym centrum zimowego napływu arktycznego powietrza. Modele wskazują na utrzymanie się całodobowego mrozu, zwłaszcza w pierwszej części prognozowanego okresu. Temperatury w ciągu dnia mogą pozostawać wyraźnie poniżej zera, a nocami lokalnie spadać do bardzo niskich wartości, szczególnie na wschodzie, południu i w centrum kraju.

Opady śniegu nie muszą być ciągłe, ale w niektórych regionach – zwłaszcza na północnym wschodzie, Pomorzu i Podkarpaciu – mogą pojawiać się okresowo, dodatkowo pogarszając warunki na drogach. Mróz w połączeniu z wiatrem będzie potęgował odczucie zimna.

W dalszej perspektywie synoptycy nie wykluczają krótkiego epizodu z nieco łagodniejszą aurą, który mógłby nadejść z zachodu Europy. Taka odwilż, jeśli się pojawi, prawdopodobnie będzie jednak krótkotrwała. Prognozy sugerują, że zima może szybko odzyskać kontrolę nad pogodą.

Choć długoterminowe przewidywania zawsze obarczone są pewnym marginesem błędu, coraz więcej wskazuje na to, że druga połowa stycznia w Polsce może upłynąć pod znakiem silnych mrozów i typowo zimowych warunków. Meteorolodzy apelują o śledzenie bieżących komunikatów i przygotowanie się na trudniejszy okres – zarówno pod względem pogodowym, jak i komunikacyjnym.