Polacy chętnie donoszą na swoich sąsiadów i rodzinę! Kary sypią się jedna za drugą
Krajowa Administracja Skarbowa przeżywa prawdziwe oblężenie ze strony obywateli informujących o rzekomych nieprawidłowościach u przedsiębiorców, pracodawców oraz osób prywatnych. Tylko w pierwszym półroczu 2026 roku do urzędów wpłynęło aż 45,5 tysiąca tak zwanych informacji sygnalnych.
Oznacza to wzrost o ponad dwadzieścia procent względem analogicznego okresu poprzedniego roku, kiedy odnotowano około trzydziestu ośmiu tysięcy donosów, oraz aż o 28% więcej niż w pierwszej połowie 2024 roku, gdy było ich 35,5 tysiąca.
Polacy chętnie na siebie donoszą
Tak dynamiczny skok wynika głównie z łatwiejszego dostępu do kanałów zgłaszania oraz większej świadomości Polaków, choć niekoniecznie świadczy o proporcjonalnym wzroście samych nadużyć.
Wysłanie sygnału na sąsiada czy konkurenta nie oznacza jednak automatycznego wszczęcia kontroli podatkowej. Każde zgłoszenie jest najpierw rejestrowane i wnikliwie analizowane przez urzędników, a sprawy wykraczające poza kompetencje skarbowe trafiają do policji, ZUS lub Państwowej Inspekcji Pracy. Regionalne statystyki pokazują przy tym, że zdecydowana większość donosów nie znajduje później potwierdzenia w rzeczywistości.
Zawiadomienia do Izby Administracji Skarbowej
W Lublinie w pierwszej połowie 2026 roku nietrafionych było ponad 77% sygnałów, w Białymstoku od siedemdziesięciu pięciu do osiemdziesięciu pięciu procent, w Rzeszowie około siedemdziesięciu procent, a w Krakowie pięćdziesiąt sześć procent. Z danych bydgoskiej izby wynika natomiast, że jedynie dwadzieścia do dwudziestu pięciu procent zgłoszeń okazuje się wiarygodnych i skutkuje dalszymi działaniami.
Skąd bierze się tak ogromna skala niepotwierdzonych oskarżeń? Oprócz zwykłej nieznajomości przepisów, zasłyszanych plotek czy błędnej interpretacji sytuacji, bardzo często w grę wchodzą prywatne animozje.
Wzrost zgłoszeń
Jak zwraca uwagę Izba Administracji Skarbowej w Szczecinie, fałszywe lub nietrafione zgłoszenia nierzadko wynikają ze zwykłej zawiści oraz osobistych konfliktów między sąsiadami, byłymi małżonkami, a także pracownikami i pracodawcami. Donos bywa również wykorzystywany jako narzędzie walki na gruncie biznesowym przeciwko konkurentom lub kontrahentom.
Rekordowa liczba informacji sygnalnych sprawia, że administracja skarbowa musi poświęcać mnóstwo czasu na oddzielanie rzetelnych tropów od ogólnikowych podejrzeń i sąsiedzkich porachunków. Choć system zgłoszeń ma służyć zwalczaniu realnych przestępstw finansowych, w praktyce samo zawiadomienie urzędu jest dopiero początkiem weryfikacji, a liczba donosów nie przekłada się wprost na liczbę wykrytych naruszeń.