Zacznie się już za 5 lat. Niepokojące wieści dla mieszkańców bloków z wielkiej płyty
Miliony Polaków mieszkają w blokach z wielkiej płyty, które powstawały jeszcze w czasach PRL. Przez lata budynki te przechodziły remonty i modernizacje, ale nie wszystkie ich elementy udało się wymienić. Eksperci zwracają uwagę na problem, który w najbliższych latach może stać się szczególnie dotkliwy. Chodzi o stare instalacje wodociągowe i kanalizacyjne. Już teraz zdarzają się awarie, a według prognoz ich liczba może wyraźnie wzrosnąć do 2031 roku.
Bloki z wielkiej płyty powstawały w Polsce przede wszystkim od lat 60. do początku lat 90. XX wieku. Dla wielu rodzin były szansą na własne mieszkanie, a dziś stanowią ważną część zasobów mieszkaniowych w największych miastach. Chociaż ich konstrukcje wciąż mogą być bezpieczne, nie oznacza to, że wszystkie elementy budynków są w równie dobrym stanie. Szczególną uwagę należy zwrócić na instalacje, które przez kilkadziesiąt lat były intensywnie eksploatowane.
Bloki z wielkiej płyty mają poważny problem. Chodzi o instalacje sprzed kilkudziesięciu lat
Jak wynika z ustaleń przytaczanych przez NewMedia24, eksperci zajmujący się infrastrukturą budowlaną przewidują, że maksymalnie w ciągu najbliższych pięciu lat może wyraźnie wzrosnąć liczba awarii instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych w blokach z wielkiej płyty. Nie chodzi jednak o zagrożenie związane z masowym rozpadem konstrukcji budynków, lecz o zużycie infrastruktury, która często pamięta jeszcze czasy PRL.
W starszych blokach wykorzystywano między innymi stalowe, ocynkowane rury. Z biegiem lat ich powierzchnia może ulegać korozji, a wewnątrz przewodów odkładają się osady. W efekcie zmniejsza się ich drożność, a materiał staje się bardziej podatny na uszkodzenia. Problem polega na tym, że część instalacji znajduje się pod tynkiem lub w trudno dostępnych miejscach. Nie wszystkie nieprawidłowości można więc zauważyć odpowiednio wcześnie.
Pęknięcie starej rury może doprowadzić do zalania mieszkania, a w poważniejszych przypadkach również lokali znajdujących się na niższych kondygnacjach. Konsekwencje finansowe mogą być dotkliwe zarówno dla mieszkańców, jak i zarządców nieruchomości.
Warto jednak podkreślić, że wiek budynku sam w sobie nie przesądza o stanie jego instalacji. W wielu blokach piony wodne i kanalizacyjne zostały już wymienione, a kolejne spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe prowadzą modernizacje. Największe ryzyko dotyczy przede wszystkim nieruchomości, w których przez lata odkładano konieczne remonty.
Nie tylko rury mogą sprawiać problemy. Tak można rozpoznać zużytą instalację
Starzejące się instalacje nie zawsze ulegają nagłej awarii bez wcześniejszych sygnałów. Warto zwracać uwagę na kilka niepokojących objawów, które mogą wskazywać na problemy z instalacją wodną.
Jednym z nich są częste wycieki i zawilgocenia ścian, szczególnie w okolicach pionów wodociągowych. Niepokój powinny wzbudzić również powtarzające się awarie, spadki ciśnienia wody czy zmiany jej barwy. Mogą one świadczyć między innymi o korozji przewodów lub innych problemach technicznych. Nie są jednak jednoznacznym dowodem na konieczność wymiany całej instalacji.
Problemy mogą dotyczyć również kanalizacji. Nieprzyjemne zapachy, częste zatory i powracające problemy z odpływem wody powinny skłonić mieszkańców do zgłoszenia sprawy administratorowi. Samodzielne usuwanie skutków awarii nie zawsze rozwiązuje bowiem problem, który może znajdować się znacznie głębiej w instalacji.
Istotne jest również regularne kontrolowanie stanu technicznego budynków. Zgodnie z informacjami Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego właściciele i zarządcy nieruchomości mają obowiązek przeprowadzania okresowych kontroli. Przegląd wykonywany co najmniej raz na pięć lat obejmuje między innymi ocenę stanu technicznego i przydatności obiektu do użytkowania. W przypadku budynków mieszkalnych przepisy przewidują również szczegółowe kontrole wybranych elementów instalacji.
Spółdzielnie będą musiały działać. Wymiana pionów oznacza remonty i dodatkowe utrudnienia
Jeżeli kontrola wykaże, że instalacja jest w złym stanie, samo doraźne usuwanie usterek może nie wystarczyć. W wielu przypadkach konieczna będzie wymiana pionów wodociągowych lub kanalizacyjnych. Za organizację takich prac odpowiada zazwyczaj zarządca nieruchomości lub spółdzielnia mieszkaniowa.
Pieniądze na remonty mogą pochodzić między innymi z funduszu remontowego, na który regularnie składają się mieszkańcy. Oznacza to, że stan techniczny instalacji może mieć bezpośredni wpływ na wysokość przyszłych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania.
Sama wymiana pionów nie należy do najłatwiejszych prac. W zależności od zakresu remontu konieczne może być wejście do poszczególnych lokali, demontaż części zabudowy i kucie ścian. Przez pewien czas mieszkańcy muszą również liczyć się z ograniczeniami w dostępie do bieżącej wody. Prace mogą trwać kilka dni, a po ich zakończeniu często konieczne jest odtworzenie płytek i wykończenia łazienki.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie bloki z wielkiej płyty czeka taki sam scenariusz. Wiele budynków przeszło już gruntowne modernizacje i nie wymaga natychmiastowej wymiany instalacji.
Warto też pamiętać, że problemy z rurami nie oznaczają automatycznie końca żywotności całego budynku. Raport Ministerstwa Rozwoju i Technologii oparty na badaniach Instytutu Techniki Budowlanej obejmujących około 400 budynków wielkopłytowych wskazuje, że nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ich podstawowych elementów konstrukcyjnych. Odpowiednia konserwacja i remonty mogą pozwolić takim obiektom służyć jeszcze przez wiele dekad.
Dla mieszkańców najważniejsze jest więc sprawdzenie, kiedy ostatnio wymieniano instalacje w ich budynku i jakie remonty planuje zarządca. Pięć najbliższych lat może okazać się ważnym okresem dla wielu spółdzielni, które będą musiały zmierzyć się z narastającym problemem zużytej infrastruktury.
