Wiadomo, co dzieje się w głowie podczas śmierci! Wstrząsające wyniki badań
Pytanie o to, co dzieje się z ludzką świadomością w chwili zatrzymania akcji serca, od wieków fascynuje zarówno lekarzy, jak i pacjentów powracających z granicy życia i śmierci. Wstrząsające relacje osób, które przeżyły śmierć kliniczną i opowiadały o opuszczeniu własnego ciała, postanowili poddać rygorystycznej weryfikacji naukowcy.
Kulisy tych niezwykłych eksperymentów przybliżył w rozmowie z Patrycjuszem Wyżgą na antenie programu „Didaskalia” doktor Paweł Boguszewski, neuronaukowiec z Instytutu Nenckiego PAN. Badacz wyjaśnił, co współczesna nauka wie dziś o pracy umierającego mózgu i gdzie przebiega granica między faktem a złudzeniem.
Wyniki bada mózgu
Ekspert przywołał głośne międzynarodowe projekty badawcze AWARE oraz AWARE II, w których postanowiono sprawdzić powtarzające się opowieści pacjentów twierdzących, że podczas reanimacji unosili się pod sufitem i obserwowali akcję ratunkową z góry.
Aby obiektywnie zweryfikować te deklaracje, w salach resuscytacyjnych umieszczono specjalne znaki i obrazy w taki sposób, by były całkowicie niewidoczne dla osoby leżącej na łóżku, lecz doskonale widoczne z przestrzeni ponad nim. Wynik eksperymentu okazał się jednoznaczny – jak przyznał doktor Boguszewski, ani jedna osoba opisująca doświadczenie wyjścia poza ciało nie zobaczyła tego, co było dla niej przygotowane.
Co dzieje się w chwili śmierci?
Neuronaukowiec zwrócił jednocześnie uwagę na ogromne trudności towarzyszące takim badaniom, wynikające zarówno ze sfery wiary i przekonań, jakich szukamy w trudnych momentach, jak i z poważnych oporów etycznych przed ingerowaniem z aparaturą w ostatnich chwilach ludzkiego życia.
Mimo to dzięki monitorowaniu aktywności elektrycznej mózgu za pomocą EEG podczas resuscytacji dokonano intrygujących obserwacji. W ramach badania AWARE II u części pacjentów zarejestrowano rytmy odpowiadające świadomości nawet po kilkudziesięciu minutach prowadzenia reanimacji, choć ekspert zastrzegł wyraźnie, że naukowcy widzą jedynie pewne zmiany aktywności i nie wiedzą, co one oznaczają.
Umieranie to proces?
Doktor Boguszewski podkreślił, że zaobserwowane sygnały nie stanowią dowodu na istnienie świadomości po nieodwracalnej śmierci. Nawet gdy organizm przestaje funkcjonować jako całość, w pojedynczych komórkach oraz tkankach przez pewien czas zachodzą jeszcze procesy biologiczne. Gwałtowne aktywacje czy wyrzuty transmiterów w umierającym mózgu mogą być zatem po prostu patologicznym procesem i naturalną konsekwencją utraty integralności naszego mózgu, a nie świadomym myśleniem po śmierci.