Koniec alimentów? Ministerstwo Sprawiedliwości szykuje rewolucję w prawie rodzinnym

Rozwody w Polsce. Stabilne liczby, rosnące emocje

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że liczba rozwodów w Polsce utrzymuje się na zbliżonym poziomie od kilku lat. Rocznie dochodzi do około 15 tysięcy rozwiązań małżeństw. We wrześniu 2025 r. odnotowano około 14,5 tys. rozwodów, podczas gdy rok wcześniej było ich 13,1 tys. Współczynnik rozwodów osiągnął poziom 1,6 proc., a liczba separacji wyniosła około 400 przypadków.

Choć liczby nie wskazują na gwałtowny wzrost, każda taka decyzja oznacza ogromne zmiany dla rodzin, szczególnie dla dzieci. Eksperci podkreślają, że największym wyzwaniem po rozstaniu rodziców jest utrzymanie stabilnych relacji dziecka z obojgiem opiekunów. Brak kontaktu z jednym z rodziców może prowadzić do poczucia odrzucenia, obniżonego poczucia bezpieczeństwa i trudności emocjonalnych. To właśnie ten aspekt stał się jednym z głównych argumentów za zmianą obowiązujących przepisów.

Piecza współdzielona. Nowe pojęcie w kodeksie

Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości zakłada wprowadzenie do przepisów pojęcia „pieczy współdzielonej”. Obecnie opieka naprzemienna jest stosowana przez sądy, jednak brak jednoznacznej definicji w kodeksie powoduje rozbieżności interpretacyjne. Nowe regulacje mają to uporządkować i jasno określić zasady podziału czasu między rodziców.

Zgodnie z założeniami dziecko miałoby spędzać znaczącą część czasu z każdym z rodziców - co najmniej około 30 proc. całego okresu opieki. Podział obejmowałby dni powszednie, weekendy, ferie oraz święta. Celem zmian jest odzwierciedlenie współczesnego modelu rodziny, w którym zarówno matki, jak i ojcowie aktywnie uczestniczą w wychowaniu i łączą obowiązki zawodowe z domowymi.

Ministerstwo podkreśla, że nowe przepisy mają wzmacniać równy udział obojga rodziców w życiu dziecka, a nie faworyzować jednej ze stron.

Alimenty pod znakiem zapytania

Najwięcej emocji budzą zmiany dotyczące alimentów. Wprowadzenie pieczy współdzielonej ma wpłynąć na sposób finansowania potrzeb dziecka. Każdy z rodziców będzie ponosił koszty utrzymania w czasie, gdy sprawuje opiekę.

Nie oznacza to jednak automatycznego zniesienia alimentów. Sąd nadal będzie mógł je zasądzić, choć w wielu przypadkach ich wysokość może zostać obniżona. Jeśli sytuacja finansowa obojga rodziców będzie zbliżona, możliwe będzie całkowite odstąpienie od obowiązku alimentacyjnego.

Rodzice mogą również samodzielnie ustalić zasady podziału wydatków. W przypadku braku porozumienia decyzję podejmie sąd, kierując się nadrzędną zasadą dobra dziecka. Projekt ustawy jest obecnie na etapie opiniowania. Zgodnie z planem nowe przepisy miałyby wejść w życie po sześciu miesiącach od ogłoszenia.