Tak poznasz, że w jelicie rośnie rak. To najczęściej ignorowany objaw
Rak jelita grubego przez długi czas rozwija się bezobjawowo. Z danych Krajowego Rejestru Nowotworów wynika, że to drugi najczęściej występujący nowotwór w Polsce. Choć choroba ta często kojarzy się z bólem brzucha czy widocznym krwawieniem, jeden z pierwszych sygnałów ostrzegawczych pojawia się znacznie wcześniej. To zmiana, którą można zauważyć podczas codziennego korzystania z toalety.
Rozwijający się guz, szczególnie w lewej połowie okrężnicy lub w odbytnicy, może stopniowo zwężać światło jelita. Stanowi on mechaniczną barierę dla mas kałowych. Warto zachować czujność, jeśli:
- pojawia się stolec ołówkowaty, czyli nienaturalnie cienki, przypominający ołówek lub wstążkę,
- wypróżnianiu towarzyszy uczucie niepełnego wypróżnienia, mimo dłuższego czasu spędzonego w toalecie,
- zauważasz zmianę rytmu wypróżnień (np. naprzemienne biegunki i zaparcia), która nie ma związku ze zmianą diety.
Objawy te bywają mylone z przejściowymi problemami trawiennymi, hemoroidami czy stresem. Wczesna diagnoza pozwala na zastosowanie mniej inwazyjnych metod leczenia, w tym zabiegów endoskopowych.
“Rozwijający się guz (...) może stopniowo zwężać światło jelita. Stanowi on mechaniczną barierę dla mas kałowych. Warto zachować czujność, jeśli pojawia się stolec ołówkowaty, czyli nienaturalnie cienki, przypominający ołówek lub wstążkę” – czytamy w badaniach opublikowanych w The Lancet.
“Warto zachować czujność, jeśli (...) wypróżnianiu towarzyszy uczucie niepełnego wypróżnienia, mimo dłuższego czasu spędzonego w toalecie” – ostrzegają naukowcy.
Niedokrwistość jako objaw towarzyszący
Zanim nowotwór urośnie na tyle, by zablokować pasaż jelitowy, jego naczynia krwionośne mogą pękać pod wpływem przesuwania się treści pokarmowej. Dochodzi wtedy do mikroskopijnego krwawienia. Jest ono niewidoczne gołym okiem (kał ma standardowy kolor), jednak z czasem prowadzi do utraty żelaza i anemii. Objawy niedokrwistości, na które warto zwrócić uwagę, to m.in.:
- przewlekłe zmęczenie, które nie ustępuje po odpoczynku,
- zadyszka i mroczki przed oczami przy umiarkowanym wysiłku, z którym wcześniej nie było problemu,
- bladość śluzówek (np. wnętrza powiek) oraz skóry.
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
W przypadku zaobserwowania niepokojących symptomów należy skonsultować się ze specjalistą. W diagnostyce chorób układu pokarmowego istotne są ramy czasowe.
Jeśli zmiana w rytmie wypróżnień lub wyglądzie stolca utrzymuje się nieprzerwanie przez 3 do 4 tygodni, wskazana jest wizyta u lekarza oraz rozważenie wykonania kolonoskopii. Szybka reakcja znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.
Sprawdź też: Rozbiłeś butelkę w sklepie? Prawo jasno mówi, kto za to zapłaci
Podstawowe badania profilaktyczne
Wczesne stadium raka jelita grubego z reguły nie powoduje bólu, ponieważ wnętrze jelita nie posiada unerwienia czuciowego. Skuteczna profilaktyka opiera się na dwóch badaniach diagnostycznych:
- test na krew utajoną w kale (FIT) – proste badanie laboratoryjne lub apteczne, które z dużą czułością wykrywa niewidoczne ślady krwi,
- kolonoskopia – badanie pozwalające zlokalizować ewentualne zmiany oraz usunąć stany przedrakowe (polipy gruczolakowe), zanim przerodzą się w nowotwór złośliwy.
Źródło: Dekker, E., Tanis, P. (2019). Colorectal cancer. „The Lancet”, 394(10207), 1467-1480.
Sprawdź też: Najgorszy wybór w warzywniaku. Te owoce są pełne mikroplastiku
