Burza o emerytury mundurowych. Ponad połowa Polaków chce zmian

Okładka, która rozpaliła debatę

Nowe wydanie tygodnika „Polityka” wywołało falę komentarzy, gdy na okładce pojawiły się zdjęcia Marta Nawrocka oraz Urszula Brzezińska-Hołownia z podpisem sugerującym ich status emerytek. Publikacja stała się punktem zapalnym w dyskusji o systemie emerytur mundurowych. Brzezińska-Hołownia zakończyła służbę wojskową w wieku 38 lat, korzystając z przepisów pozwalających na odejście po 15 latach służby. Według wyliczeń resortu obrony hipotetyczna emerytura pilota w stopniu kapitana z takim stażem mogłaby wynosić ponad 10 tys. zł brutto miesięcznie.

Z kolei Marta Nawrocka zakończyła pracę w Krajowej Administracji Skarbowej w wieku 39 lat po 18 latach służby. W jej przypadku świadczenie szacowane jest na około 4 tys. zł miesięcznie. Publikacja wywołała ostrą reakcję polityków. Szymon Hołownia apelował o niewciąganie rodzin w polityczne spory, a przedstawiciele Prawo i Sprawiedliwość, w tym Mateusz Morawiecki i Piotr Müller, zarzucili mediom manipulację i atak personalny.

Sondaż: większość chce podniesienia wieku

Badanie przeprowadzone przez United Surveys dla Wirtualnej Polski pokazuje, że 51,1 proc. respondentów opowiada się za podniesieniem wieku emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych. Co czwarty badany (25,2 proc.) uważa, że obecny system należy utrzymać ze względu na specyfikę i trud służby. Z kolei 15,4 proc. domaga się całkowitej likwidacji uprzywilejowanego systemu i zrównania wieku emerytalnego z resztą społeczeństwa.

Wyraźne różnice widać w podziale na elektoraty. Wśród wyborców partii rządzącej aż 65 proc. chce podniesienia progu wiekowego. W elektoracie opozycji ten odsetek wynosi 46 proc., przy czym większa grupa opowiada się za utrzymaniem obecnych zasad. Wyniki pokazują, że temat nie jest jednoznacznie postrzegany jako partyjny – to raczej kwestia społecznego poczucia sprawiedliwości i proporcji wobec systemu powszechnego, w którym przeciętny Polak pracuje od 35 do 40 lat.

Przywilej czy rekompensata za służbę?

Obowiązujące przepisy różnicują sytuację w zależności od daty rozpoczęcia służby. Osoby, które zaczęły pracę w latach 1999–2013, mogły przejść na emeryturę po 15 latach. Od 2013 roku wymagany staż to 25 lat. Według danych przywoływanych w debacie liczba emerytów mundurowych przekroczyła już 420 tys., a ich grono rośnie szybciej niż liczba czynnych funkcjonariuszy.

Zwolennicy utrzymania systemu argumentują, że służba wiąże się z ryzykiem, stresem i dyspozycyjnością przez całą dobę. Krytycy wskazują jednak na rosnące koszty i poczucie nierówności wobec pracowników cywilnych. Dyskusja o emeryturach mundurowych stała się więc nie tylko sporem o konkretne przepisy, lecz także symbolem szerszej rozmowy o sprawiedliwości społecznej i granicach przywilejów w państwie.