Koniec już 1 lutego. Te osoby nie będą otrzymywać 800 plus

Luty 2026 zmienia reguły. Co dokładnie zacznie sprawdzać ZUS?

Od 1 lutego 2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpocznie comiesięczną, automatyczną weryfikację cudzoziemców ze statusem UKR, którzy pobierają świadczenie 800 plus. Chodzi przede wszystkim o obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Polski po 24 lutego 2022 roku. Kontrola nie będzie jednorazowa – system będzie analizował sytuację każdego miesiąca osobno. Wystarczy jeden miesiąc bez spełnienia warunków, by wypłata nie została zrealizowana.

ZUS nie opiera się na deklaracjach. Dane będą sprawdzane bezpośrednio w systemach ubezpieczeniowych oraz poprzez wymianę informacji z innymi instytucjami państwowymi. W standardowych przypadkach rodzice nie będą musieli dostarczać dokumentów. Dopiero gdy pojawią się nieścisłości, urząd może wezwać do ich uzupełnienia. To rozwiązanie ma być szybkie i bezobsługowe, ale właśnie tu zaczynają się problemy, bo system nie bierze pod uwagę wielu życiowych niuansów.

Dobrym przykładem jest historia pani Oksany z Poznania, która pracuje na umowę zlecenie w firmie sprzątającej i zarabia około 3200 zł miesięcznie. W czerwcu 2025 roku była chora i nie otrzymała wynagrodzenia. Kobieta obawia się skutków tej przerwy. Jak napisała na forum dla Ukraińców w Polsce:

– Pracuję cały czas w tej samej firmie, ale w czerwcu nie dostałam ani złotówki. Czy to znaczy że stracę świadczenie za lipiec? 

Odpowiedź nie jest oczywista, bo dla ZUS liczy się realna aktywność zawodowa w danym miesiącu, a nie sam fakt posiadania umowy.

2403 zł brutto i szkoła w Polsce. Warunki, które zdecydują o pieniądzach

Kluczowy wymóg finansowy jest jasno określony. Osoba składająca wniosek musi osiągać miesięczny dochód w wysokości co najmniej 50 procent minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku płaca minimalna ma wynosić 4806 zł brutto, co oznacza próg 2403 zł brutto miesięcznie. Po odliczeniu składek i podatku to około 1750 zł „na rękę”. Zarobki poniżej tej kwoty mogą skutkować wstrzymaniem świadczenia.

Dla osób pracujących na pełen etat problem praktycznie nie istnieje. Minimalna krajowa automatycznie spełnia warunek. Inaczej wygląda sytuacja osób zatrudnionych na część etatu, na umowach zlecenia lub prowadzących działalność gospodarczą. Sezonowość, choroba, urlop bezpłatny czy brak zleceń w danym miesiącu mogą sprawić, że próg nie zostanie osiągnięty.

Taką sytuację opisuje pan Andrij, który prowadzi jednoosobową działalność w branży budowlanej. Latem ma dużo pracy, zimą znacznie mniej. W grudniu 2024 roku jego przychód wyniósł jedynie 1200 zł. Mężczyzna obawia się, że zbyt niski dochód w jednym miesiącu może oznaczać utratę 800 plus w kolejnym okresie rozliczeniowym.

Drugim obowiązkowym warunkiem jest edukacja dziecka w polskim systemie oświaty. Świadczenie przysługuje tylko wtedy, gdy dziecko uczęszcza do publicznego lub niepublicznego przedszkola albo szkoły działającej według polskiego programu nauczania. Nauka wyłącznie w ukraińskiej szkole online nie spełnia tego kryterium.

To właśnie ten punkt budzi największe emocje. Wielu rodziców chciało, by dzieci zachowały kontakt z językiem i programem nauczania z Ukrainy. Przykładem jest pani Iryna z Krakowa, której córka przez rok uczyła się głównie w ukraińskiej szkole online, a do polskiej placówki była zapisana jedynie formalnie. Przepisy nie precyzują, jak ZUS będzie oceniał takie przypadki, co rodzi obawy o decyzje podejmowane już po lutym.

Są wyjątki. Dzieci z niepełnosprawnościami mogą nie uczęszczać do polskiej szkoły, a rodzice posiadający orzeczenie o niepełnosprawności są zwolnieni z obowiązku aktywności zawodowej. Warunek jest jeden – orzeczenie musi być wydane przez polskie instytucje. Dokumenty z Ukrainy nie są honorowane.

Nowe wnioski, kontrola wyjazdów i różne terminy dla cudzoziemców

Od 1 lutego 2026 wszystkie dotychczasowe wnioski cudzoziemców tracą ważność. Aby zachować prawo do 800 plus, trzeba złożyć nowy wniosek. ZUS nie planuje wysyłania indywidualnych przypomnień. Brak reakcji oznacza automatyczną utratę świadczenia, nawet jeśli rodzina spełnia wszystkie warunki.

O skali problemu świadczy historia pani Oleny z Warszawy, która o zmianach dowiedziała się przypadkiem. Jak mówiła w rozmowie z koleżanką z pracy: 

– Nikt mi nic nie mówił. Myślałam że jak dostałam już zgodę na 800 plus, to będzie tak dalej. A teraz muszę składać wszystko od nowa? 

Wniosek można złożyć online lub w oddziale ZUS, ale wymaga on ponownego podania wszystkich danych dotyczących dziecka i sytuacji zawodowej.

Dodatkowo ZUS będzie sprawdzał dane Straży Granicznej. Jeśli system pokaże, że świadczeniobiorca wyjechał z Polski i nie wrócił, wypłata zostanie wstrzymana. Częste wyjazdy również mogą rodzić wątpliwości. Przepisy nie określają, ile dni można spędzić poza krajem, co sprawia, że wiele decyzji zapadnie dopiero w praktyce.

Nowe zasady nie obejmą wszystkich jednocześnie. Obywatele Ukrainy będą weryfikowani od lutego 2026 roku. Pozostali cudzoziemcy dostali odroczenie do czerwca 2026. Ministerstwo tłumaczy to skalą zjawiska – według danych ZUS z lipca 2025 roku 800 plus pobiera 224 700 ukraińskich dzieci, podczas gdy dzieci innych cudzoziemców jest około 52 tysięcy.

W tle pojawiają się także polityczne deklaracje dotyczące przyszłości programu. Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz w lipcu 2025 roku mówił, że 800 plus powinno trafiać wyłącznie do osób pracujących i płacących podatki. Jak podkreślił: 

– Zachować wsparcie społeczne dla tych, którzy tego potrzebują, ale 800 plus tylko dla pracujących. 

Na razie nie ma jednak projektów ustaw ani terminów zmian.

Dla ukraińskich rodzin najbliższe tygodnie będą kluczowe. Od lutego system zacznie działać automatycznie i bez taryfy ulgowej. Jedna niespełniona przesłanka w danym miesiącu wystarczy, by pieniądze nie trafiły na konto.