Nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych z ZUS. Dotyczy tych Polaków
Wypadek przy pracy albo choroba zawodowa to nie tylko problemy ze zdrowiem, ale też realne pieniądze z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. ZUS co roku wypłaca setki milionów złotych jednorazowych odszkodowań. Wystarczy spełnić warunki i złożyć wniosek. Sprawdź, komu przysługuje świadczenie, ile można dostać i jakie choroby są na liście.
Kto ma prawo do odszkodowania z ZUS
Prawo do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego regulują przepisy Kodeksu pracy oraz tzw. ustawa wypadkowa. Jednorazowe odszkodowanie przysługuje osobom, które doznały stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Chodzi zarówno o urazy fizyczne, jak i poważne schorzenia rozwijające się przez lata.
Pieniądze z ZUS mogą otrzymać również członkowie rodziny pracownika, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Świadczenie przysługuje m.in. małżonkowi, dzieciom oraz innym uprawnionym osobom. Co ważne, odszkodowanie może zostać przyznane także wtedy, gdy stan zdrowia rencisty ulegnie pogorszeniu.
Konkretne kwoty. Tyle wypłaca ZUS
Wysokość jednorazowego odszkodowania zależy od procentowego uszczerbku na zdrowiu. Za każdy 1 proc. ZUS wypłaca 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Obecnie, do 31 marca 2026 roku, kwota ta wynosi 1636 zł za każdy procent.
To oznacza, że przy 10-procentowym uszczerbku można otrzymać 16 360 zł, a przy 50 proc. już ponad 81 tys. zł. W najcięższych przypadkach, gdy lekarze stwierdzą całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji, odszkodowanie zwiększa się dodatkowo o równowartość 3,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia, czyli obecnie 28 636 zł.
Rodzina zmarłego pracownika może liczyć na jeszcze wyższe kwoty. Małżonek lub dziecko otrzymują 147 271 zł, a pozostali członkowie rodziny 73 635 zł. W 2024 roku ZUS wypłacił blisko 44 tys. takich świadczeń na łączną kwotę prawie 408,5 mln zł.
Lista chorób. Sprawdź, czy się kwalifikujesz
Nie każdy wie, że lista chorób zawodowych jest bardzo szeroka. Określa ją obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z sierpnia 2022 roku. Na wykazie znajdują się m.in. choroby zakaźne i pasożytnicze, takie jak wirusowe zapalenie wątroby czy borelioza, a także pylica płuc, astma oskrzelowa i nowotwory.
Do odszkodowania mogą uprawniać również schorzenia skóry, układu nerwowego i ruchu, a także choroby spowodowane promieniowaniem, pracą w skrajnych temperaturach czy długotrwałym przeciążeniem organizmu. W najpoważniejszych przypadkach uszczerbek na zdrowiu może sięgać nawet 100 proc., np. przy całkowitej utracie wzroku lub paraliżu.
Warto pamiętać, że ZUS nie wypłaca pieniędzy automatycznie. Konieczne jest złożenie wniosku o jednorazowe odszkodowanie oraz dostarczenie zaświadczenia o stanie zdrowia. Ostateczną decyzję podejmuje lekarz orzecznik lub komisja lekarska ZUS.
