Rewolucja w pracy od 1 maja! Miliony Polaków zyskają wyższe odprawy i dłuższy urlop

Nowy staż pracy zmieni wszystko. Zlecenia i działalność wreszcie się liczą

Nowelizacja Kodeksu pracy z września 2025 roku wprowadza przełomową zasadę: do stażu pracy będą mogły zostać wliczone nie tylko lata przepracowane na etacie, ale również okresy wykonywania umów zlecenia, umów agencyjnych, prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej czy pracy za granicą. To zmiana o ogromnym znaczeniu finansowym, ponieważ staż pracy wpływa bezpośrednio na długość urlopu, okres wypowiedzenia oraz wysokość odprawy przy zwolnieniu czy odejściu na emeryturę. 

Do tej pory wiele lat aktywności zawodowej było dla pracodawcy „niewidocznych”, jeśli nie odbywały się w ramach umowy o pracę. Teraz, po spełnieniu określonych warunków, przede wszystkim odprowadzaniu składek emerytalnych i rentowych, te okresy będą mogły zostać doliczone. Nowe przepisy nie obejmą jednak umów o dzieło, wolontariatu ani praktyk studenckich. Co istotne, pracownicy mają 24 miesiące od momentu wejścia przepisów w życie u danego pracodawcy na przedstawienie dokumentów potwierdzających wcześniejszą aktywność zawodową. W sektorze prywatnym termin ten upłynie 30 kwietnia 2028 roku. To oznacza, że osoby, które przez lata pracowały na zleceniach lub prowadziły firmę, mogą dziś realnie zwiększyć swój staż nawet o kilka lat - a to bezpośrednio przełoży się na pieniądze.

Wyższa odprawa przy zwolnieniu. Nowy limit to ponad 72 tys. zł

Zmiana stażu pracy ma szczególne znaczenie w przypadku odpraw wypłacanych przy zwolnieniach z przyczyn niedotyczących pracownika. Wysokość takiego świadczenia zależy od długości zatrudnienia i może wynosić od jednomiesięcznego do trzymiesięcznego wynagrodzenia. 

Co więcej, ustawowy maksymalny limit odprawy jest powiązany z płacą minimalną. Od 1 stycznia 2026 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł brutto, co oznacza, że maksymalna odprawa wzrosła do 72 090 zł brutto. Dla wielu pracowników doliczenie kilku dodatkowych lat do stażu może oznaczać przejście do wyższego progu i otrzymanie znacznie większej kwoty w przypadku restrukturyzacji czy likwidacji stanowiska. 

Podobnie wygląda sytuacja przy odprawach emerytalnych - w sektorze publicznym wysokość świadczenia rośnie wraz ze stażem i może sięgać nawet sześciomiesięcznego wynagrodzenia. Nowe przepisy mogą więc przesunąć pracownika na wyższy próg tuż przed przejściem na emeryturę. Warto podkreślić, że pracodawca uwzględnia dodatkowe okresy dopiero od momentu przedstawienia dokumentów - nie działa to automatycznie. Oznacza to, że osoby planujące odejście z pracy powinny jak najszybciej uporządkować swoją dokumentację.

5 milionów osób odczuje skutki zmian. Firmy liczą koszty

Szacuje się, że nowe regulacje mogą objąć nawet 5 milionów pracowników, którzy w przeszłości wykonywali pracę w oparciu o umowy cywilnoprawne lub prowadzili działalność gospodarczą. Dla nich zmiana oznacza realne zwiększenie uprawnień pracowniczych. Dłuższy staż to nie tylko wyższa odprawa, ale także możliwość uzyskania 26 dni urlopu szybciej niż dotychczas czy wydłużony okres wypowiedzenia. 

Z drugiej strony firmy muszą przygotować się na wyższe koszty - zarówno finansowe, jak i organizacyjne. Konieczne będzie przeliczenie stażów, aktualizacja systemów kadrowych i weryfikacja dokumentów dostarczanych przez pracowników. Przedsiębiorcy podkreślają, że zmiana może oznaczać znaczące obciążenia, zwłaszcza w dużych organizacjach zatrudniających osoby z długą historią pracy poza etatem. Jednocześnie ustawodawca jasno wskazał, że nowe zasady obowiązują od 1 maja 2026 roku w sektorze prywatnym, natomiast w instytucjach publicznych już od 1 stycznia 2026 roku. To oznacza, że dla milionów Polaków właśnie zaczyna się nowy rozdział w prawie pracy - rozdział, który może przynieść wymierne korzyści finansowe, ale wymaga szybkiego działania i uporządkowania dokumentów.