Rząd zapowiada wielkie zmiany. To koniec anonimowości

Wielkie zmiany planowane przez rząd

Ministerstwo Cyfryzacji oraz rząd RP zapowiadają gruntowną zmianę zasad korzystania z serwisów społecznościowych – przede wszystkim w zakresie weryfikacji wieku użytkowników. Projekt zakłada, że użytkownicy nie będą mogli zakładać kont na portalach takich jak Facebook, Instagram, TikTok czy inne serwisy społecznościowe, podając fikcyjne dane czy dowolną datę urodzenia. Dotychczasowe „kliknij-że-masz-13+” zostanie zastąpione systemem weryfikacji wieku opartej na realnych danych potwierdzonych przez państwową aplikację mObywatel.

Kluczowym elementem zmian są tzw. atrybuty wieku – cyfrowe znaczniki, które użytkownik potwierdza poprzez mObywatel. System ma wskazywać jedynie informację o tym, czy dana osoba ukończyła określony wiek (np. 15 lat, 16 lat), bez ujawniania pozostałych danych osobowych (takich jak imię, nazwisko, dokładna data urodzenia czy adres). Wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka nazwał to fundamentalnym rozwiązaniem technologicznym, które ma chronić dzieci i młodzież online, zachowując prywatność obywateli.

Jednak projekt ma znacznie szerszy zasięg. Rząd wprost przyznaje, że jeśli platformy mają sprawdzać wiek użytkowników nieletnich, to ten sam mechanizm musi zostać zastosowany wobec dorosłych – każdy nowy użytkownik będzie musiał się zidentyfikować rzeczywistymi danymi. W praktyce oznacza to koniec możliwości zakładania kont na „wymyślone” dane czy fikcyjne profile – to właśnie w dużej mierze kończy epokę internetowej anonimowości.

Debata wokół tego pomysłu trwa – przeciwnicy wskazują na potencjalne naruszenia prywatności, obawy przed inwigilacją i ryzyko naruszeń danych, natomiast zwolennicy argumentują, że ochrona dzieci i młodzieży powinna być priorytetem rządu i społeczeństwa.

Czego dotyczą te zmiany?

Głównym celem proponowanych zmian jest wprowadzenie obowiązkowej weryfikacji wieku przy rejestracji i korzystaniu z serwisów społecznościowych. Dotychczasowe procedury – w których użytkownicy samodzielnie deklarowali swój wiek – okazały się w praktyce nieskuteczne, co potwierdzają badania i raporty międzynarodowe pokazujące, że wiele dzieci znacznie poniżej regulaminowego wieku korzysta z mediów społecznościowych.

Nowe regulacje mają więc wymusić mechanizmy, które pozwolą platformom sprawdzać wiek przy użyciu realnych, zweryfikowanych danych. Oznacza to, że bez potwierdzenia wieku poprzez atrybuty z aplikacji mObywatel użytkownik nie będzie mógł założyć konta lub korzystać z pełni funkcji portalu społecznościowego.

Projekt ma zastosowanie zarówno do nieletnich, jak i dorosłych – wszyscy użytkownicy sieci będą musieli przejść proces weryfikacji wieku. To wynika z faktu, że technologia sprawdzania wieku musi działać jednolicie wobec wszystkich nowych kont, co ma wyeliminować możliwość zakładania fikcyjnych profili.

Zmiany dotyczą również platform społecznościowych: rząd oczekuje od dużych firm technologicznych wdrożenia narzędzi weryfikacyjnych zgodnych z nowymi wymogami. To oznacza dla firm konieczność inwestycji w systemy zgodne z unijnymi standardami, takimi jak eIDAS2, na których opiera się nowa funkcjonalność mObywatela.

Rząd podkreśla, że nie chodzi o centralne gromadzenie czy udostępnianie danych osobowych platformom, lecz jedynie o potwierdzenie wieku użytkownika – choć krytycy przestrzegają przed ryzykiem nadużyć czy wycieków informacji, jeżeli systemy nie będą odpowiednio zabezpieczone.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Rząd zapowiada, że nowe rozwiązania mają zostać wdrożone przed końcem 2026 roku. Termin ten zakłada pełne udostępnienie funkcji weryfikacji wieku w aplikacji mObywatel, która posłuży jako narzędzie potwierdzania wieku użytkowników serwisów społecznościowych.

Dokładny harmonogram wdrożenia nie został jeszcze opublikowany, ale wiceminister Gramatyka poinformował, że planowane jest intensywne dostosowanie systemu mObywatel do wymogów europejskich przepisów eIDAS2 (rozporządzenie dotyczące unijnego portfela tożsamości cyfrowej), przeprowadzenie testów i zapewnienie pełnego bezpieczeństwa systemu.

Zmiany mają objąć m.in. dostosowanie aplikacji, przeszkolenie użytkowników oraz przygotowanie platform społecznościowych do współpracy z nowym mechanizmem atrybutów wieku. Równolegle trwają prace nad europejskim portfelem tożsamości cyfrowej, który ma umożliwić przechowywanie różnorodnych dokumentów i danych w formie cyfrowej.

Do końca 2026 roku Polska spodziewa się, że większość serwisów społecznościowych będzie korzystać z weryfikacji wieku przy rejestracji nowych użytkowników. Jeśli wszystko zostanie wdrożone zgodnie z planem, możemy być świadkami fundamentalnej zmiany w funkcjonowaniu mediów społecznościowych – zarówno pod względem ochrony nieletnich, jak i sposobu, w jaki każdy z nas korzysta z Internetu.