Geminidy pojawią się na niebie w nocy z 13 na 14 grudnia. Szykuje się wielkie widowisko

Geminidy nad Polską. Noc, podczas której niebo wypełni się meteorami

Geminidy uchodzą za jeden z najbardziej efektownych i przewidywalnych rojów meteorów, jakie można oglądać z terenu Polski. Ich aktywność co roku przypada na pierwszą połowę grudnia, a obserwacje nie wymagają żadnego specjalistycznego sprzętu. Wystarczy znaleźć ciemne miejsce, odsunąć się od miejskich świateł i pozwolić oczom przyzwyczaić się do ciemności. Widoczność Geminidów jest na tyle dobra, że nawet osoby bez doświadczenia mogą zobaczyć wiele wyraźnych meteorów.

W sprzyjających warunkach podczas maksimum da się dostrzec nawet około 150 meteorów w ciągu godziny. Najwięcej z nich pojawia się po północy, kiedy radiant roju znajduje się wyżej nad horyzontem. W tym roku Geminidy będą aktywne do 17 grudnia, co pozwala na obserwacje także w kolejnych nocach, jeśli pogoda w noc maksimum okaże się niesprzyjająca.

Skąd pochodzą Geminidy i co czyni je wyjątkowymi?

Pierwsze wzmianki o tym roju pojawiły się w literaturze astronomicznej w latach 30. XIX wieku. Już wtedy zauważono, że Geminidy różnią się od wielu rojów związanych z kometami. Dopiero w XX wieku ustalono, że ich źródłem nie jest klasyczna kometa, lecz asteroida 3200 Phaethon, która w pobliżu Słońca zachowuje się nietypowo i traci materiał tworzący chmurę meteoroidów.

Według modelu z 1993 roku drobiny materii wyrzucone z Phaethona zaczęły przecinać orbitę Ziemi stosunkowo niedawno, bo około 200 lat temu. To sprawia, że Geminidy są jednym z najmłodszych intensywnych rojów, które obserwujemy regularnie. Astronomowie przypuszczają, że aktywność roju nadal może powoli się zmieniać, ponieważ strumień meteoroidów wciąż ewoluuje.

Geminidy są cenione także dlatego, że produkują jasne, krótkie i często kolorowe meteory. Wiele z nich ma wyraźne zielonkawe lub żółtawe odcienie. To efekt spalania się różnych pierwiastków obecnych w ziarnach pyłu.

Jak i kiedy najlepiej oglądać tegoroczne maksimum?

Najlepszym momentem do obserwacji będzie noc z 13 na 14 grudnia. Meteory można zobaczyć już wieczorem, lecz największe nasilenie następuje w drugiej połowie nocy. Nie potrzeba teleskopów ani lornetek, ponieważ Geminidy są widoczne gołym okiem na dużej części nieba. Warto jednak wybrać miejsce poza miastem, gdzie natężenie sztucznego światła jest znacznie mniejsze.

Obserwację warto rozpocząć co najmniej kilkanaście minut wcześniej, aby wzrok zdążył się przystosować do ciemności. Dzięki temu można dostrzec znacznie większą liczbę meteorów. Jeśli warunki w noc maksimum będą słabe, rój pozostanie aktywny jeszcze kilka dni, co zwiększa szanse na udane obserwacje.