Kto straci na wecie prezydenta ws. SAFE? Miliardy dla wojska i służb pod znakiem zapytania

Najwięcej dla armii. MON w centrum uwagi

Zgodnie z rządowymi założeniami zdecydowana większość środków z programu SAFE miała trafić do Ministerstwa Obrony Narodowej. Z szacowanej kwoty około 186 mld zł aż 170 mld zł planowano przeznaczyć na modernizację sił zbrojnych i rozwój przemysłu obronnego. Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, jak wskazuje sama nazwa, jest dedykowany wyłącznie zakupom wojskowym, dlatego to właśnie MON miał być głównym beneficjentem programu.

Weto prezydenta oznacza, że realizacja wielu zaplanowanych projektów może zostać opóźniona lub wymagać znalezienia alternatywnych źródeł finansowania. W kontekście napiętej sytuacji międzynarodowej i rosnących wydatków na obronność, brak dostępu do unijnych środków może znacząco wpłynąć na tempo modernizacji armii. To właśnie sektor wojskowy, ze względu na skalę planowanych inwestycji, potencjalnie straciłby najwięcej w wymiarze finansowym.

Służby mundurowe i infrastruktura również na liście

Choć MON miał otrzymać największą część funduszy, rząd zgłosił do finansowania z SAFE także projekty dotyczące służb podległych MSWiA oraz infrastruktury. Około 7,1 mld zł miało trafić do resortu spraw wewnętrznych - na potrzeby policji, Straży Granicznej i Służby Ochrony Państwa. Kolejne 9,2 mld zł przewidziano dla resortu infrastruktury, m.in. na inwestycje umożliwiające sprawne przemieszczanie wojsk.

Łącznie daje to około 16,3 mld zł, które nie mogłyby zostać sfinansowane z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. To oznacza konieczność dodatkowych negocjacji z Komisją Europejską lub przesunięć budżetowych. Rządowa pełnomocniczka ds. programu SAFE wskazywała, że sytuacja wymagałaby rozmów z Brukselą.

Rezerwowa lista projektów i możliwe scenariusze

Strona rządowa zwraca uwagę, że oprócz 129 projektów zatwierdzonych przez Komisję Europejską istnieje także lista rezerwowa o wartości około 80 mld zł. Te inwestycje mogłyby zostać uruchomione w razie zmiany struktury finansowania. W praktyce oznacza to możliwość przesunięcia środków i pokrycia części projektów pieniędzmi pierwotnie przeznaczonymi dla MSWiA i infrastruktury.

Taki scenariusz nie rozwiązuje jednak całego problemu. Weto prezydenta wstrzymuje dostęp do głównego strumienia finansowania, co może wymusić korekty w harmonogramie inwestycji i zmiany w planach modernizacyjnych. Największym przegranym pozostaje więc sektor obronny, choć skutki odczują także służby mundurowe i projekty infrastrukturalne.

Decyzja w sprawie SAFE to nie tylko spór polityczny, lecz także realne pytanie o tempo i zakres inwestycji w bezpieczeństwo państwa.