Marta Uler 16.07.2026 11:42

Polacy masowo chorują na "raka bogatych". Wszystko przez jeden nawyk

Na tę chorobę zapadają coraz młodsi ludzie. Fot. Canva/Africa Images

Statystyki dotyczące nowotworów w Polsce są alarmujące, a jeden z nich wysuwa się na prowadzenie jako prawdziwa choroba cywilizacyjna. Rak jelita grubego, nazywany często „rakiem bogatych”, atakuje coraz młodsze osoby. Nazwa ta odnosi się do zachodniego stylu życia, który obfituje w przetworzoną żywność, nadmiar czerwonego mięsa i brak ruchu. Dobra wiadomość jest taka, że w wielu przypadkach możemy uniknąć zachorowania, jeśli zmodyfikujemy codzienne nawyki żywieniowe.

Niepokojące liczby i dynamika zachorowań w Polsce
Rokowania i znaczenie wczesnej diagnostyki
Dieta jako fundament ochrony przed nowotworem

Niepokojące liczby i dynamika zachorowań w Polsce

Skala problemu rośnie w szybkim tempie. Jeszcze trzy dekady temu liczba nowych przypadków raka jelita grubego wynosiła około 5–6 tysięcy rocznie. Obecnie statystyki wskazują, że każdego roku diagnozę słyszy ponad 20 tysięcy Polaków. Prognozy na rok 2026 sugerują dalszy wzrost tej liczby. Nowotwór ten stał się drugą najczęstszą przyczyną zgonów onkologicznych w naszym kraju i ustępuje jedynie rakowi płuca.

Większość zachorowań dotyczy osób po 50. roku życia, jednak lekarze obserwują niepokojący trend wśród trzydziestolatków i czterdziestolatków. Rak ten nie wybiera, choć statystycznie częściej diagnozuje się go u mężczyzn niż u kobiet. Wzrost liczby chorych ma bezpośredni związek z tak zwanym zachodnim modelem życia. Nadmiar kalorii, otyłość oraz siedzący tryb życia sprawiają, że nasze jelita stają się bardziej podatne na zmiany nowotworowe.

Rokowania i znaczenie wczesnej diagnostyki

Szanse na całkowite wyleczenie zależą przede wszystkim od momentu, w którym lekarz wykryje chorobę. Jeśli nowotwór znajduje się w pierwszym stopniu zaawansowania, wskaźnik pięcioletniego przeżycia wynosi nawet 90%. Niestety rak jelita grubego rozwija się po cichu i często nie daje wyraźnych objawów przez wiele lat. Z tego powodu znaczna część przypadków w Polsce zostaje rozpoznana zbyt późno, co bardzo obniża szanse na powrót do zdrowia.

W zaawansowanym stadium, gdy pojawiają się przerzuty do innych narządów, rokowania stają się znacznie gorsze. Dlatego tak istotne są badania profilaktyczne, takie jak kolonoskopia. Pozwala ona nie tylko wykryć raka, ale również usunąć polipy. Są to łagodne zmiany, z których z czasem mógłby rozwinąć się nowotwór. Odpowiednio wczesna reakcja zmienia tę chorobę z zagrożenia życia w schorzenie w pełni wyleczalne.

Przełom nadciśnieniowy. 5 sygnałów, że musisz natychmiast jechać na SOR

Michał Wiśniewski jest ciężko chory. Zniknęły mu paznokcie

Dieta jako fundament ochrony przed nowotworem

Największy wpływ na zdrowie naszych jelit ma to, co ląduje na talerzu. Istotny czynnik ryzyka stanowi nadmierne spożycie czerwonego oraz przetworzonego mięsa. Wędliny, parówki czy boczek zawierają konserwanty oraz substancje, które działają drażniąco na śluzówkę. Szkodliwe są również cukry proste i tłuszcze trans. Sprzyjają one stanom zapalnym oraz powstawaniu otyłości.

Aby chronić jelita, należy postawić na produkty bogate w błonnik. Skraca on czas kontaktu toksyn ze ściankami układu pokarmowego. W codziennym jadłospisie powinny dominować:

Warzywa i owoce (szczególnie strączkowe, kapustne oraz jagodowe)
Pełnoziarniste produkty zbożowe, kasze i brązowy ryż
Naturalne probiotyki, takie jak kefiry czy kiszonki
Ryby morskie, które dostarczają kwasów omega-3 i witaminy D

Utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz dieta oparta na produktach roślinnych to najskuteczniejsza tarcza, jaką możemy sami sobie zapewnić. Rezygnacja z używek dodatkowo wzmacnia ten efekt ochronny. Dzięki temu realnie zmniejszamy ryzyko trafienia do statystyk pacjentów onkologicznych.