Nigdy nie rób tej rzeczy podczas kolędy. Ksiądz może odebrać to jako brak szacunku

Kiedy w Polsce trwa kolęda?

Kolęda, inaczej wizyta duszpasterska, to tradycyjny zwyczaj w polskim kościele katolickim: ksiądz odwiedza domy parafian po okresie Bożego Narodzenia – zwykle od końca grudnia aż do stycznia. To czas, gdy kapłani spotykają się z rodzinami, rozmawiają o ich życiu duchowym, modlą się wspólnie i błogosławią mieszkania. 

W wielu parafiach, tak jak w Parafii św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Białymstoku, kolęda ma ustalone dni odwiedzin i możliwe godziny, choć często nie ma ścisłego harmonogramu dla każdego domu. Wierni zwyczajowo czekają na księdza w styczniu, a osoby, które z różnych powodów chcą go przyjąć, mogą wcześniej uzgodnić termin lub „wyglądać” wizyty. 

Kolęda to przede wszystkim wymiar religijny i wspólnotowy – duchowny odwiedza wiernych po raz raz w roku, aby się z nimi modlić, pobłogosławić ich dom oraz porozmawiać o potrzebach i wydarzeniach życia parafii. Przyjęcie księdza traktowane jest przez kościół jako oznaka jedności i więzi z wspólnotą chrześcijańską. 

Dla wielu rodzin to również okazja, by wspólnie się pomodlić i porozmawiać o ważnych sprawach wiary lub życia parafialnego. Kolęda jest więc postrzegana jako naturalna część tradycji religijnej, podobnie jak uczestnictwo w niedzielnej mszy świętej. 

Jak należy się zachować podczas kolędy?

Przyjmując księdza w domu podczas kolędy, warto pamiętać o kilku konkretnych zasadach dobrego zachowania, które podkreślają szacunek wobec gościa i istotę spotkania duszpasterskiego. 

Pierwszym elementem jest przygotowanie domu i stołu, na którym powinny się znaleźć religijne symbole. Najczęściej zaleca się: biały obrus, krzyż, dwa świeczniki oraz wodę święconą i kropidło. Parafia jasno podkreśla, że „księża nie będą nosili ze sobą kropideł, jak też i wody święconej”, co oznacza, że to gospodarze powinni je przygotować. 

Równie ważny jest stosowny ubiór osób przyjmujących księdza. Zaleca się obecność wszystkich domowników, także dzieci, w stroju wizytowym – co oznacza ubranie estetyczne i schludne. Odradza się przyjmowania kapłana w kapciach lub bez obuwia, bo może to zostać odebrane nie tylko jako niestosowne, ale – jak podkreślono – „wyraz najwyższej pogardy”. 

Wskazuje się także, aby nie zakłócać spotkania obecnością zwierząt, np. nie pozwalając psom dotykać stroju liturgicznego księdza i zadbać o to, by nie przeszkadzały w przebiegu wizyty. 

Po przywitaniu kapłan zwykle rozpoczyna wspólną modlitwę i błogosławieństwo. To moment, kiedy wszyscy w domu powinni wziąć udział w modlitwie i zachować stosowną postawę – nie rozmawiać w tym czasie o sprawach świeckich czy rozpraszać kapłana. 

Kolęda nie jest zwykłą wizytą towarzyską – to moment refleksji nad wiarą i życiem wspólnoty parafialnej. Dlatego warto podejść do niej z powagą i odpowiednim nastawieniem, traktując wizytę księdza jako spotkanie sakralne. 

Czego nigdy nie można robić podczas kolędy?

Podczas kolędy są pewne zachowania, których należy bezwzględnie unikać, jeśli chcemy okazać księdzu szacunek oraz właściwe podejście do wizyty duszpasterskiej. 

Przede wszystkim nie przyjmuj księdza w domu bez obuwia lub w kapciach – jak zaznaczyła parafia, jeśli domownicy stoją boso przy przyjmowaniu kapłana, jest to „wyraz najwyższej pogardy”. Takie zachowanie może zostać odebrane jako brak szacunku do samego księdza oraz do celebracji, jaką jest kolęda. 

Równie niewłaściwe jest ignorowanie przygotowania stołu i elementów liturgicznych – brak krzyża, świec czy obrusa może sugerować, że spotkanie nie jest traktowane poważnie. Parafia zwraca uwagę, że przygotowanie tych przedmiotów nie jest dekoracją, lecz oznaką gotowości do uczestniczenia w duchowym wymiarze wizyty. 

Nie powinno się także lekceważąco odnosić do wspólnej modlitwy lub rozmowy z księdzem – kolęda to nie tylko zwykłe przywitanie, ale czas duchowego spotkania i rozmowy o sprawach ważnych dla rodziny i parafii. Bagatelizowanie tych chwil, np. poprzez rozmowy o sprawach zupełnie prywatnych czy nieczułość na słowa kapłana, może zostać odebrane jako brak szacunku. 

Wskazane jest również odpowiednie zadbanie o innych domowników i elementy porządku w domu. Choć tradycje różnią się regionalnie, ogólnie oczekuje się, że spotkanie duszpasterskie będzie przebiegało w atmosferze spokoju, skupienia i kultury osobistej.