Zełenski w Davos ostro o Europie. „Europa wygląda jak zagubiona"

Europa wobec zagrożeń: brak reakcji i polityczna zwłoka

Wołodymyr Zełenski przypomniał w Davos, że dokładnie rok wcześniej apelował do europejskich liderów o refleksję nad bezpieczeństwem kontynentu. Jak zauważył, mimo upływu czasu sytuacja nie uległa zasadniczej poprawie. Według ukraińskiego prezydenta Europa wciąż reaguje z opóźnieniem, licząc, że problemy „rozwiążą się same”. Jako przykład wskazał napięcia wokół Grenlandii, które, jego zdaniem, są traktowane z nadzieją, że nie przerodzą się w poważny kryzys. 

Zełenski ostrzegł, że taka postawa już wielokrotnie prowadziła do tragedii, przywołując brutalne stłumienie protestów w Iranie, na które świat zareagował zbyt późno. W jego ocenie brak natychmiastowej reakcji wysyła niebezpieczny sygnał do autorytarnych reżimów: przemoc może się opłacać. Prezydent Ukrainy podkreślał, że Europa zbyt często pozwala, by bieżące sprawy polityczne, święta czy wewnętrzne spory odsuwały na bok kwestie fundamentalne, takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i ochrona życia ludzkiego.

W Europie są ciągle wewnętrzne kłótnie i rzeczy niedopowiedziane, które nie pozwalają na zjednoczenie i wskazanie realnych rozwiązań. Zbyt często Europejczycy zwracają się przeciwko sobie nawzajem, zamiast stać razem, aby Rosję powstrzymać. Europa, zamiast zostać globalną siłą, pozostaje piękną, ale pofragmentowaną galaktyką małych i średnich mocarstw. Zamiast przewodzić w obronie wolności na całym świecie, to Europa wygląda jak zagubiona i próbuje przekonać Trumpa, aby zmienił zdanie. Ale on zdania nie zmieni. Prezydent Trump lubi być tym, kim jest. Mówi, że lubi Europę, ale nie będzie jej słuchał w takiej formie. Jednym z głównych problemów w Europie jest mentalność. Niektórzy liderzy są z Europy, ale nie zawsze za Europą. Uważają, że są czymś w rodzaju historii, lub tradycji, a nie siłą polityczną - zaznaczył prezydent Ukrainy.

Wojna, zamrożone aktywa i niewykorzystana siła Europy

W dalszej części wystąpienia Zełenski skupił się na wojnie w Ukrainie, określając ją jako największy konflikt zbrojny w Europie od czasów II wojny światowej. Zwrócił uwagę na paradoks: osoba odpowiedzialna za agresję nie ponosi realnych konsekwencji, a zamrożone rosyjskie aktywa w Europie wciąż pozostają poza zasięgiem działań obronnych Ukrainy. 

Choć Unia Europejska zdecydowała się je zamrozić, zdaniem Zełenskiego zabrakło odwagi, by wykorzystać je do realnego wsparcia kraju broniącego się przed agresją. Prezydent Ukrainy wskazał, że brak decyzji w sprawie specjalnego trybunału do osądzenia rosyjskich zbrodni podważa wiarygodność europejskich deklaracji. Jak zauważył, odbyło się wiele spotkań i rozmów, jednak bez przełomu. W tym samym czasie Rosja wciąż czerpie środki z eksportu ropy transportowanej w pobliżu europejskich wybrzeży, co, według Zełenskiego, bezpośrednio finansuje dalsze działania wojenne.

 

Bezpieczeństwo Europy i pytanie o przyszłość NATO

Kończąc wystąpienie, Zełenski poruszył temat bezpieczeństwa całego kontynentu. Jego zdaniem Europa zbyt mocno opiera się na założeniu, że w razie zagrożenia NATO automatycznie zareaguje, przede wszystkim dzięki Stanom Zjednoczonym. Ukraiński prezydent postawił jednak niewygodne pytanie: co stanie się, jeśli USA nie podejmą decyzji o natychmiastowym wsparciu? Wskazał, że to pytanie coraz częściej pojawia się wśród europejskich liderów, choć rzadko pada publicznie. Zełenski wezwał do budowy realnych, zjednoczonych europejskich sił obronnych, które byłyby zdolne do samodzielnego działania. 

Europa potrzebuje zjednoczonych sił zbrojnych, które mogą naprawdę jej bronić. Dzisiaj Europa polega tylko na przekonaniu, że gdy przyjdzie zagrożenie, to NATO będzie działać. Nikt nie widział jednak Sojuszu w akcji. Jeżeli Putin zdecyduje się zająć Litwę albo uderzyć w Polskę, to kto na to zareaguje? NATO istnieje dzięki przekonaniu, że USA będą działać i nie zostaną z boku. A co, jeśli tak nie będzie? Uwierzcie, to pytanie pojawia się wszędzie. Ma to w głowie każdy z liderów Europy - powiedział Wołodymyr Zełenski.

Krytycznie odniósł się także do symbolicznych gestów, takich jak wysyłanie niewielkich kontyngentów wojskowych w strategiczne miejsca, które, jego zdaniem, nie odstraszają potencjalnych agresorów. Europa, jak podsumował, potrzebuje zmiany mentalności: odejścia od fragmentarycznych działań i wewnętrznych sporów na rzecz wspólnej, zdecydowanej polityki bezpieczeństwa.