Iran znów uderzył. Kraj pod ostrzałem. Zaatkowano ważny dla Europy obiekt

17 proc. eksportu LNG wyłączone z gry

Skutki irańskiego ataku na katarskie instalacje energetyczne okazały się znacznie poważniejsze, niż początkowo przypuszczano. Prezes QatarEnergy Saad al-Kaabi poinformował, że zniszczeniu uległo około 17 procent zdolności eksportowych skroplonego gazu ziemnego Kataru. Uszkodzone zostały dwa z czternastu tzw. pociągów LNG oraz jeden z dwóch kluczowych zakładów skraplania gazu. 

Według koncernu oznacza to wstrzymanie eksportu nawet 12,8 mln ton LNG rocznie. Roczne straty finansowe oszacowano na około 20 miliardów dolarów utraconych przychodów. Naprawa infrastruktury ma potrwać od trzech do pięciu lat, co w praktyce oznacza długotrwałe ograniczenie podaży surowca na światowych rynkach. 

Katar jest jednym z największych eksporterów LNG na świecie, dlatego każda przerwa w dostawach natychmiast odbija się na globalnym rynku energii. Al-Kaabi nie wykluczył, że w związku z powstałymi zniszczeniami QatarEnergy może być zmuszony ogłosić tzw. siłę wyższą i czasowo wycofać się z realizacji części długoterminowych kontraktów z krajami takimi jak Włochy, Belgia, Korea Południowa czy Chiny.

 

Atak na Ras Laffan i odpowiedź regionu

Irańskie uderzenie było odpowiedzią na wcześniejszy atak Izraela na gigantyczne pole gazowe South Pars, współdzielone przez Iran i Katar. South Pars/North Dome to największe znane złoże gazu na świecie i kluczowy element energetycznej układanki regionu. Po izraelskim nalocie Teheran zdecydował się na odwet, kierując ataki w stronę obiektów energetycznych w państwach Zatoki Perskiej, w tym kompleksu Ras Laffan w Katarze. To strategiczne miejsce, gdzie znajduje się m.in. instalacja Pearl GTL - największy na świecie zakład przetwarzający gaz ziemny na paliwa ciekłe. 

Według QatarEnergy w wyniku ataku doszło do pożarów i uszkodzenia kilku instalacji LNG. Nie był to pierwszy incydent - już na początku marca wcześniejsze uderzenie zmusiło koncern do czasowego zawieszenia produkcji. Obecna eskalacja pokazuje jednak, że infrastruktura energetyczna regionu stała się bezpośrednim celem działań wojennych, co znacząco zwiększa ryzyko dalszej destabilizacji rynku surowców.

Ceny gazu wystrzeliły w górę

Reakcja rynków była natychmiastowa. Kontrakty na gaz w Amsterdamie z dostawą na kolejny miesiąc skoczyły z około 54 do ponad 70 euro za MWh, co oznacza wzrost o ponad 30 procent w bardzo krótkim czasie. Katar odpowiada za około 20 procent światowej podaży LNG, dlatego każda przerwa w jego eksporcie wywołuje efekt domina w Europie i Azji. 

Eksperci ostrzegają, że długotrwałe wyłączenie części katarskiej infrastruktury może doprowadzić do utrzymania wysokich cen energii przez wiele miesięcy, a nawet lat. Wypowiedź prezesa QatarEnergy, który przyznał, że „w najczarniejszych snach” nie spodziewał się takiego ataku ze strony państwa regionu, pokazuje skalę szoku wśród liderów branży. Konflikt na Bliskim Wschodzie przestaje być wyłącznie lokalnym starciem militarnym - coraz wyraźniej uderza w globalną gospodarkę i bezpieczeństwo energetyczne.